I NSW 10/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-06-13

Skład orzekający: Marek Dobrowolski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego oraz wniosek o test niezawisłości i bezstronności, złożone przed wyznaczeniem składu orzekającego, są dopuszczalne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wnioski o wyłączenie sędziów oraz o test niezawisłości i bezstronności, uznając je za niedopuszczalne. Wniosek o wyłączenie sędziego złożony przed wyznaczeniem składu orzekającego jest niedopuszczalny, podobnie jak wniosek o test niezawisłości i bezstronności, który powinien być składany wobec sędziego wyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę i w określonym terminie.
Stan faktyczny
Partia polityczna P. złożyła skargę na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej dotyczącą sprawozdania o źródłach pozyskania środków finansowych. W ramach tej skargi, przed wyznaczeniem składu orzekającego, partia złożyła wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o przeprowadzenie testu niezawisłości i bezstronności sędziów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wnioski o wyłączenie sędziów oraz o test niezawisłości i bezstronności jako niedopuszczalne.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 10/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie ze skargi partii politycznej P. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr […] z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie sprawozdania partii politycznej P. o źródłach pozyskania środków finansowych w 2022 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 czerwca 2024 r., w przedmiocie wniosków skarżącego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o test niezawisłości i bezstronności, odrzuca wnioski. UZASADNIENIE W skardze datowanej na 29 marca 2024 r. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr […] z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie sprawozdania partii politycznej P. o źródłach pozyskania środków finansowych w 2022 r., skarżący przed wyznaczeniem składu orzekającego sformułował „ewentualne” wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o test niezawisłości i bezstronności, przy czym w zakresie wniosku o test niezawisłości i bezstronności domagał się jego rozpoznania w trybie art. 42 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd Najwyższy zważył co następuje: I NSW 10/24 2 Wnioski skarżącego z uwagi na ich niedopuszczalność podlegały odrzuceniu. Jak wskazano na wstępie, wniosek o wyłączenie sędziów złożony został w treści pisma wszczynającego sprawę przed Sądem Najwyższym, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu. Tymczasem w uchwale składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny – tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, przy czym sędzia objęty takim wnioskiem o wyłączenie może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego ten wniosek. Stanowi o tym również obecnie art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 września 2023 r., I NSW 21/23). Również wniosek ewentualny o zbadanie spełnienia przez sędziów Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności należało uznać za niedopuszczalny. Po pierwsze, art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.) znajduje zastosowanie w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych. W stosunku do sędziów Sądu Najwyższego odrębną regulację w zakresie wniosku o test niezawisłości i bezstronności zawiera ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 622). Po drugie, wniosek o test niezawisłości i bezstronności wniesiony został przed wyznaczeniem składu orzekającego oraz przed zawiadomieniem uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Stosownie do treści art. 29 § 6 u.s.n. wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, może być złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu rozpoznającego, zaś tygodniowy termin do złożenia wniosku biegnie zgodnie z art. 29 § 8 u.s.n. od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Jak stanowi art. 29 § 10 u.s.n. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 9, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny. Mając na uwadze powyższe, wobec niedopuszczalności złożonych wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o test niezawisłości I NSW 10/24 3 i bezstronności, Sąd Najwyższy na podstawie wskazanych wyżej przepisów orzekł jak w sentencji. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42 § 3art. 531 § 1 pkt 3 KPCart. 42a § 3art. 29 § 6art. 29 § 8art. 29 § 10§ 3§ 1 pkt 3§ 6§ 8§ 10§ 9

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy