I NSW 10290/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-26

Skład orzekający: Joanna Lemańska, Grzegorz Pastuszko, Mirosław Sadowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy dotyczący II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony z powodu ogólnych i hipotetycznych zarzutów o nadużycia i manipulacje, bez przedstawienia dowodów, spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym, aby mógł zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności gdy opiera się na ogólnikowych i hipotetycznych zarzutach bez przedstawienia dowodów, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy podkreśla, że zarzuty muszą być konkretne i poparte dowodami, a nie jedynie domniemaniami czy kontestowaniem ogłoszonych wyników.
Stan faktyczny
Wnoszący protest S.W. wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z powodu nadużyć i manipulacji przy tworzeniu składów Obwodowych Komisji Wyborczych, użycia nielegalnej aplikacji do manipulacji procesem głosowania oraz fałszowania dokumentacji wyborczej. Wniósł o stwierdzenie nieważności wyborów i ponowne przeliczenie głosów. Sąd Najwyższy zauważył, że zarzuty były ogólne, hipotetyczne i nie poparte żadnymi dowodami.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu, uznając go za niedopuszczalny z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 10290/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Pastuszko SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca) w sprawie z protestu S.W. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski UZASADNIENIE S.W. (dalej także: „wnoszący protest”) pismem z 16 czerwca 2025 r. (data nadania) wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która odbyła się 1 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu wnoszący protest wskazał, że zgłasza go z powodu nadużyć i manipulacji przy tworzeniu składów Obwodowych Komisji Wyborczych, użycia nielegalnej aplikacji do manipulacji procesem głosowania oraz fałszowanie dokumentacji wyborczej. Wnoszący protest wniósł o stwierdzenie nieważności przeprowadzonych wyborów prezydenckich oraz o ponowne przeliczenie głosów we wszystkich Obwodowych Komisjach Wyborczych w kraju. Wnoszący protest wniósł także o rozpoznanie niniejszego protestu przez sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przed I NSW 10290/25 2 wejściem w życie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”). Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2). W nawiązaniu do przywołanych regulacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb., stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z: 11 czerwca 2015 r.; III SW 60/15; 31 lipca 2020 r.; I NSW 2027/20; 31 lipca 2020 r. I NSW 2286/20). Jednocześnie podkreśla się, że w przedmiocie protestu, o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb., nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienie I NSW 10290/25 3 Sądu Najwyższego z: 7 lutego 1990 r.; III SW 93/90; 5 grudnia 2007 r.; III SW 63/07; 16 lipca 2014 r., III SW 35/14). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnoszący protest, sygnalizując podejrzenie naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, które mogły mieć wpływ na wynik wyborów, zaprezentował swoje twierdzenia w sposób zbyt ogólny i jedynie hipotetyczny. Wnoszący protest ograniczył się bowiem do ogólnych i niesprecyzowanych – a zatem w istocie abstrakcyjnych zarzutów, które dotyczą przebiegu głosowania w Polsce. Dodatkowo Sąd Najwyższy zauważa, że wnoszący protest nie przedstawił ani nie wskazał – mimo ustawowego wymogu – żadnych dowodów. Wnoszący protest nie wskazał, iż ewentualne naruszenie przepisów opisanych w zarzutach protestu dotyczyło oddanego przez niego głosu w lokalu wyborczym, jak również nie określił, jaki miało ono wpływ na wynik wyborów. Odwołał się bowiem jedynie do bliżej nieokreślonych działań, nie wskazując żadnych dowodów, nie precyzując jak te działania miały wpływ na jego głosowanie. Nie wskazał, ani nie uprawdopodobnił, że wobec niego lub innych wyborców w czasie głosowania przez skarżącego w lokalu wyborczym członkowie komisji wyborczej używali nieautoryzowanej aplikacji. Sąd Najwyższy uznał za niedopuszczalny abstrakcyjny wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19). Wobec powyższych ustaleń Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Decyduje o tym art. 322 § 1 k.wyb., z którego jasno wynika, że takie rozstrzygnięcie musi zostać wydane, m.in. jeśli protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 k.wyb. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski [r.g.] I NSW 10290/25 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 2art. 82 § 1art. 322 § 1art. 321art. 321 § 3§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy