I NSW 1034/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-07

Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Krzysztof Wiak, Paweł Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności wyborów, który nie zawiera dowodów na poparcie podniesionych zarzutów i opiera się na ogólnikowych twierdzeniach, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Wnoszący protest nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie swoich zarzutów, które zostały sformułowane w sposób abstrakcyjny i ogólnikowy. Sąd podkreślił, że opinia niepoparta dowodami ma charakter prywatny, a zarzuty hipotetyczne nie mieszczą się w przedmiocie protestu. Kontrola ważności wyborów ma charakter indywidualno-konkretny, a nie abstrakcyjny.
Stan faktyczny
S.W. złożył protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, zarzucając naruszenie zasady równości wyborów poprzez brak możliwości porównania liczby wydanych zaświadczeń o prawie do głosowania z liczbą uprawnionych, co miało wpływ na wynik. Wnoszący protest wskazał na brak kontroli nad liczbą wydanych zaświadczeń i kompetencji członków komisji do oceny oryginalności dokumentów, co mogło stworzyć możliwość oddania kilku głosów. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 1034/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Wiak SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu S. W. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. [SOP] UZASADNIENIE Pismem z 25 października 2023 r. (data stempla pocztowego) S.W. złożył do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 15 października 2023 r. zarzucając, iż zostały przeprowadzone z naruszeniem zasady równości wyborów wyrażonej w art. 192 kodeksu wyborczego poprzez brak możliwości porównania przez Państwową Komisję Wyborczą liczby wszystkich zaświadczeń o prawie do głosowania wydanych przez urzędy miast i gmin na terenie całej Polski z liczbą uprawnionych, którzy wzięli udział w wyborach do I NSW 1034/23 2 Sejmu i Senatu na podstawie zaświadczeń o prawie do głosowania, co miało wpływ na wynik wyborów. Wnoszący protest wyjaśnił, że brak kontroli nad liczbą wydanych zaświadczeń i brak kompetencji członków komisji by ocenić czy przedłożone zaświadczenie jest oryginalnym dokumentem czy tylko jego wierną kopią, stworzyło sposobność oddania kilku głosów w różnych lokalach wyborczych. Z uwagi na powyższe nie można ustalić rzeczywistego wyniku wyborów wyrażającego zasadę, że każdy ma tylko jeden głos i są one sobie równe. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 241 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. W świetle art. 241 § 3 k.wyb. określającego warunki formalne protestu, osoba wnosząca protest powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Protest powinien nadto spełniać warunki pisma procesowego określone przez art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego. Protest wyborczy, tak jak każde pismo procesowe, powinien zatem zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowany, imię i nazwisko lub nazwę uczestników i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, dowody na poparcie przytoczonych okoliczności, podpis uczestnika lub pełnomocnika, wymienienie załączników, oznaczenie miejsca zamieszkania uczestników oraz oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby pełnomocnika. Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych I NSW 1034/23 3 i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (art. 243 § 1 k.wyb.). Powyższe przepisy znajdują zastosowanie również w przypadku wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów do Senatu (art. 258 k.wyb.). W niniejszej sprawie wnoszący protest nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie wskazanych przez siebie okoliczności. Podniesione zarzuty zostały sformułowane w sposób abstrakcyjny i ogólnikowy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się natomiast, że opinia wnoszącego protest, niepoparta żadnymi dowodami, może być zakwalifikowana wyłącznie jako opinia prywatna, a zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w ustawie (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 listopada 2019 r., I NSW 206/19). Co więcej, osoba wnosząca protest nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym, odnoszących się do ogólnie pojętych wydarzeń w kraju lub za granicą, o których protestujący jedynie słyszał. Przyjęty zarówno w Kodeksie wyborczym, jak i ustawie z 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym model protestów wyborczych i referendalnych polega bowiem na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej kontroli ważności wyborów i referendum. Brak natomiast podstaw prawnych do prowadzenia w tym zakresie kontroli abstrakcyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 listopada 2019 r., I NSW 235/19). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji. [ms] [ał] I NSW 1034/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 192art. 241 § 1art. 241 § 3art. 126art. 243 § 1art. 258§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy