I NSW 10352/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-26
Skład orzekający: Joanna Lemańska, Grzegorz Pastuszko, Mirosław Sadowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, oparty na ogólnikowych i hipotetycznych zarzutach o nieprawidłowościach bez przedstawienia dowodów, spełnia wymogi formalne przewidziane w Kodeksie wyborczym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, uznając, że nie spełnia on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Ogólnikowe i hipotetyczne zarzuty o nieprawidłowościach, oparte jedynie na doniesieniach medialnych i niepoparte dowodami, nie mieszczą się w przedmiocie protestu, który wymaga wskazania konkretnych przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów kodeksu mających wpływ na wynik wyborów.Stan faktyczny
Wnoszący protest M.K. złożył do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący drugiej tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Protest opierał się na ogólnych zarzutach o nieprawidłowościach przy liczeniu i ustalaniu wyników wyborczych, powołując się na doniesienia medialne. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu, uznając go za niedopuszczalny z powodu niespełnienia wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 10352/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Pastuszko SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca) w sprawie z protestu M.K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, z udziałem Prokuratora Generalnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski UZASADNIENIE M.K. (dalej także: „wnoszący protest”) pismem z 16 czerwca 2025 r. (data nadania) wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący drugiej tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która odbyła się 1 czerwca 2025 r. Prokurator Generalny pismem z dnia 25 czerwca 2025 r. wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu
I NSW 10352/25 2 Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”). Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2). W nawiązaniu do przywołanych regulacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb., stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z: 11 czerwca 2015 r.; III SW 60/15; 31 lipca 2020 r.; I NSW 2027/20; 31 lipca 2020 r. I NSW 2286/20). Jednocześnie podkreśla się, że w przedmiocie protestu, o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb., nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z: 7 lutego 1990 r.; III SW 93/90; 5 grudnia 2007 r.; III SW 63/07; 16 lipca 2014 r., III SW 35/14). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnoszący protest, sygnalizując podejrzenie naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, które mogły mieć wpływ na wynik wyborów, zaprezentował swoje twierdzenia w sposób zbyt ogólny i jedynie hipotetyczny. Wnoszący protest ograniczył się bowiem do ogólnych i niesprecyzowanych – a zatem w istocie abstrakcyjnych zarzutów, które dotyczą
I NSW 10352/25 3 przebiegu głosowania w Polsce. Dodatkowo Sąd Najwyższy zauważa, że wnoszący protest nie przedstawił ani nie wskazał – mimo ustawowego wymogu – żadnych dowodów. Wnoszący protest nie wskazał nadto obwodu głosowania, na obszarze danego okręgu wyborczego w spisie wyborców na którym było umieszczone jego imię i nazwisko. Skarżący nie wskazał, iż ewentualne naruszenie przepisów opisanych w zarzutach protestu dotyczyło oddanego przez niego głosu w lokalu wyborczym, jak również nie określił, jaki miało ono wpływ na wynik wyborów. Odwołał się bowiem jedynie do bliżej nieokreślonych działań, sformułował bardzo ogólnikowy, abstrakcyjny zarzut dopuszczenia się fałszowania głosów w poszczególnych komisjach wyborczych, nie wskazując jednak, o które dokładnie komisje chodzi i na czym miałoby polegać przestępstwo fałszowania głosów, co w dalszej części protestu określił jako nieprawidłowości przy liczeniu i ustalaniu wyników wyborczych w poszczególnych OKW. Wnoszący protest odwołał się jedynie do powszechnie pojawiających się w mediach doniesień. Na poparcie swoich twierdzeń protestujący nie przywołał również nazwisk osób, które miałby osobiście doświadczyć sytuacji opisanych w proteście. Wobec powyższych ustaleń Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Decyduje o tym art. 322 § 1 k.wyb., z którego jasno wynika, że takie rozstrzygnięcie musi zostać wydane, m.in. jeśli protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 k.wyb. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 10338/25 2025-06-26Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej, oparty na ogólnikowych i hipotetycznych zarzutach o nieprawidłowościach, bez przedstawienia dowodów, spełnia wymogi formalne określone w Kodeks…
- I NSW 6052/25 2025-06-27Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na ogólnikowych zarzutach dotyczących wzrostu liczby uprawnionych do głosowania i braku przedstawienia dowodów potwierdzających…
- I NSW 10561/25 2025-06-26Czy protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na ogólnikowych i hipotetycznych zarzutach bez przedstawienia dowodów, spełnia wymogi formalne do dalszego biegu postępowania?
- I NSW 10463/25 2025-06-27Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na ogólnikowych zarzutach i hipotetycznych założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawienia dowodów, spełnia wym…
- I NSW 10311/25 2025-06-27Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, oparty na ogólnikowych zarzutach hipotetycznych nieprawidłowościach i czynach stanowiących wykroczenie, spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczy…
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 82 § 1art. 322 § 1art. 321art. 321 § 3§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy