I NSW 10479/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-28
Skład orzekający: Paweł Wojciechowski, Adam Redzik, Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który ogranicza się do żądania ponownego przeliczenia wszystkich głosów i nie zawiera konkretnych zarzutów ani dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Protest wyborczy, aby nie został pozostawiony bez dalszego biegu, musi zawierać konkretne zarzuty dotyczące przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego, które mają wpływ na wynik wyborów. Zarzuty te muszą być poparte dowodami i wykazywać naruszenie własnego, konkretnego interesu osoby wnoszącej protest. Ogólnikowe żądania ponownego przeliczenia głosów, oparte na hipotetycznych założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawienia dowodów, nie spełniają wymogów formalnych protestu wyborczego.Stan faktyczny
H. M. złożyła do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, wnosząc o ponowne przeliczenie wszystkich głosów. Sąd Najwyższy stwierdził, że protest nie zawierał konkretnych zarzutów ani dowodów uzasadniających żądanie. Wnosząca protest ograniczyła się jedynie do żądania ponownego przeliczenia głosów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 10479/25 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Adam Redzik SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu wyborczego H. M. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 28 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski UZASADNIENIE H. M. (dalej także: Wnosząca protest), 16 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) złożyła do Sądu Najwyższego „protest wyborczy w sprawie wyborów prezydenckich w II turze”. Wnosząca protest wniosła o „spowodowanie przeliczenia jeszcze raz wszystkich głosów”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborczy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te zostały zawarte
I NSW 10479/25 2 w przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (dalej także: k.wyb.) oraz w odniesieniu w odniesieniu do wyborów Prezydenta RP w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb. Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb. zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1. dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2. naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zestawienie tego przepisu o charakterze procesowym, z materialnoprawnymi podstawami protestu wyborczego nie pozostawia wątpliwości, że w proteście wyborczym można podnieść tylko takie zarzuty, które przewiduje Kodeks wyborczy. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2023 r. I NSW 1093/23; z 14 grudnia 2023 r. I NSW 1222/23, z 14 grudnia 2023 r. I NSW 839/23; z 13 grudnia 2023 r. I NSW 799/23; por. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 listopada 2023 r. I NSWR 83/23; z 7 listopada 2023 r. I NSW 86/23; z 30 października 2019 r. I NSW 117/19 z 18 lipca 2019 r. I NSW 39/19). W przedmiocie protestu o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb. nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu
I NSW 10479/25 3 mieszczący się w granicach bezprawności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z: z 7 lutego 1990 r. III SW 93/90, 5 grudnia 2007 r. III SW 63/07 16 lipca 2014 r. III SW 35/14) Sąd Najwyższy zauważa, że konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw lub naruszeń Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu osoby wnoszącej protest. Odnosząc powyższe do niniejszego protestu, Sąd Najwyższy stwierdza, że Wnosząca protest nie sformułowała żadnych zarzutów w treści protestu. Wnosząca protest ograniczyła się jedynie do żądania ponownego przeliczenia wszystkich głosów. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie posiada kompetencji ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za protestującą zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których Wnosząca protest opiera swoje zarzuty. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia. Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 10371/25 2025-06-28Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego i nie jest poparty dowodami, może być podstawą do dalszego biegu postępowania?
- III SW 28/15 2015-06-10Czy protest wyborczy, który nie zawiera zarzutów dotyczących przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
- III SW 54/15 2015-06-11Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów lub przestępstwa przeciwko wyborom, może zostać pozostawiony bez dalszego b…
- I NSW 10375/25 2025-06-30Czy protest wyborczy dotyczący ponownego przeliczenia głosów, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 9213/25 2025-06-24Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, może zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 82art. 83art. 321art. 82 § 1 pkt 1art. 321 § 3art. 82 § 1art. 322 § 1§ 1 pkt 1§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy