I NSW 10581/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-30
Skład orzekający: Joanna Lemańska, Grzegorz Pastuszko, Mirosław Sadowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera wniosku o stwierdzenie nieważności wyboru i nie przedstawia dowodów na poparcie zarzutów o naruszeniu konstytucyjnych zasad głosowania, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. W szczególności, protest musi zawierać wniosek o stwierdzenie nieważności wyboru, a zarzuty dotyczące naruszenia zasad głosowania muszą być poparte dowodami i wykazywać wpływ na wynik wyborów.Stan faktyczny
M.G. wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący drugiej tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzucił naruszenie konstytucyjnych zasad głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej w areszcie śledczym. Protest nie zawierał wniosku o stwierdzenie nieważności wyboru ani dowodów na poparcie zarzutów. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 10581/25 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Pastuszko SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca) w sprawie z protestu M.G. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, przy udziale Prokuratora Generalnego i Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 czerwca 2025 r., postanawia: pozostawia protest bez dalszego biegu. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski UZASADNIENIE M.G. (dalej także: „wnoszący protest”) pismem z 4 czerwca 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego 26 czerwca 2025 r.) wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy w związku z drugą turą wyborów na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnoszący protest zarzucił naruszenie konstytucyjnych zasad: tajności, bezpośredniości i równości głosowania do jakich doszło w Obwodowej Komisji Wyborczej w areszcie śledczym przy ul. […] w S. Prokurator Generalny pismem z dnia 30 czerwca 2025 r. wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
I NSW 10581/25 2 Państwowa Komisja Wyborcza nie złożyła odpowiedzi na zobowiązanie Sądu Najwyższego wobec zajęcia stanowiska w niniejszej sprawie w zakreślonym terminie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 323 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje opinię w formie postanowienia w sprawie protestu. Biorąc powyższe pod uwagę, w postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym, zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (§ 1). Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu. W niniejszej sprawie wnoszący protest sformułował zarzuty, z których wynikałoby, że doszło do popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom,
I NSW 10581/25 3 określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Skarżący podniósł, że w opisanej przez niego sytuacji mogło dojść do nieprawidłowości dotyczących procedury głosowania, a polegających na naruszeniu zasady tajności głosowania. Nie przedstawił jednakże żadnych dowodów na poparcie swojego wniosku. Dodatkowo podnieść należy, że nie wskazał, iż ewentualne naruszenie przepisu dotyczyło oddanego przez niego głosu, ani nie określił, jaki miało to wpływ na wynik głosowania. Tym samym odniósł się jedynie do samej procedury związanej z kwestiami technicznymi dotyczącymi organizacji sposobu głosowania, co jednakże nie miało wpływu na jego głos. Ponadto podkreślenia wymaga, iż aby protest mógł zostać rozpoznany, musi zawierać „wniosek o stwierdzenie nieważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej”, tymczasem wnoszący protest nie wskazuje, że wnosi o unieważnienie wyników wyborów, a swój protest nazwał „protestem o ustalenie jaki wpływ na wynik wyborów miały nieprawidłowości do jakich doszło w Obwodowej Komisji Wyborczej w areszcie śledczym przy ul. […] w S.”, a nie protestem przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji należy stwierdzić, że zachodzą nieusuwalne braki formalne, które wiążą się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu, bez wzywania do uzupełnienia braków (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji. [r.g.]
I NSW 10581/25 4
Powiązane orzeczenia
- I NSW 9385/25 2025-06-25Czy protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wybor…
- I NSW 2838/25 2025-06-20Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego i nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów wyborczych, powinien zostać pozostawiony…
- I NSW 10328/25 2025-06-26Czy protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 101/25 2025-06-12Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego bieg…
- I NSW 4685/25 2025-06-25Czy protest wyborczy dotyczący II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego, powinien zostać pozostawiony b…
Powołane przepisy
art. 323 § 1art. 511 § 1 KPCart. 187 § 1 KPCart. 126 KPCart. 82 § 1art. 322 § 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy