I NSW 1086/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-19
Skład orzekający: Tomasz Demendecki, Elżbieta Karska, Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który nie zawiera zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu wnoszącego protest oraz nie wskazuje dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeżeli nie zawiera on zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego oraz nie wskazuje dowodów na ich poparcie. W sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się skarżących do uzupełnienia braków formalnych pisma.Stan faktyczny
H.G. wniosła protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, domagając się rozpatrzenia sprawy związanej z jej odwołaniem z funkcji Przewodniczącej Obwodowej Komisji Wyborczej. Protest nie zawierał zarzutów dotyczących naruszenia własnego interesu skarżącej ani nie wskazywał dowodów. Prokurator Generalny wyraził pogląd o konieczności pozostawienia protestu bez dalszego biegu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 1086/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Karska SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z protestu H. G. przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP i Senatu RP zarządzonych na dzień 15 października 2023 r., z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 19 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE H.G. (dalej: „Skarżąca”) 25 października 2023 r. (data stempla pocztowego) wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. W piśmie Skarżąca wniosła o rozpatrzenie sprawy związanej z odwołaniem jej z funkcji Przewodniczącej Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w O. Prokurator Generalny w swoim stanowisku z 17 listopada 2023 r. wyraził pogląd, że protest należy pozostawić bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 1086/23 2 Protest wyborczy pozostawiono bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 241 § 1 k.wyb. protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Stosownie do brzmienia art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw lub naruszeń ustawy o referendum ogólnokrajowym lub Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum lub wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 14 listopada 2023 r., I NSWR 46/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). Z kolei w świetle art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Podkreślić należy, że Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy
I NSW 1086/23 3 (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się zatem skarżących do uzupełnienia braku formalnego pisma. W ocenianym proteście nie sformułowano zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu wnoszącego protest. Podkreślić także należy, że w analizowanym proteście nie wskazano w zasadzie żadnych zarzutów dotyczących przebiegu głosowania lub ustalenia wyników głosowania. Skarżąca zarzuca jedynie nieprawidłowości w odwołaniu jej z funkcji Przewodniczącej Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w O. Nie można jednak zapominać, że Sąd Najwyższy nie jest upoważniony ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za protestującego zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których protestujący opiera swoje zarzuty. Wniesiony protest obarczony jest zatem brakiem formalnym, który nie podlega konwalidacji w niniejszym postępowaniu. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 zd.1 k.wyb. w zw. z art. 258 k.wyb., postanowił jak w sentencji. [ms] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 85/23 2023-12-20Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, mających wpływ na wynik wyborów, oraz nie przedstawia dowod…
- I NSW 257/23 2023-12-05Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 572/23 2023-12-12Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia interesu protestującego i nie jest poparty dowodami, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 201/23 2023-12-07Czy protest przeciwko ważności wyborów, który nie zawiera zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 854/23 2023-12-07Czy protest przeciwko ważności wyborów, który nie zawiera zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego oraz nie wskazuje dowodów na ich poparcie, powinien zost…
Powołane przepisy
art. 241 § 1art. 241 § 3art. 243 § 1art. 130 § 1art. 1301a § 1art. 258§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy