I NSW 1123/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-07
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Maria Szczepaniec, Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który opiera się wyłącznie na relacjach osób trzecich i nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub Kodeksu karnego, może być rozpatrywany przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego. Protest musi zawierać konkretne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów wyborczych lub karnych, które miały wpływ na wynik wyborów, a także dowody na ich poparcie. Protest oparty wyłącznie na informacjach od osób trzecich, bez wskazania faktów i dowodów, jest uznawany za abstrakcyjny i obarczony nieusuwalnymi brakami formalnymi.Stan faktyczny
Wnosząca protest wniosła go przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, wskazując na podstawie relacji innych osób, że w Islandii nie zapewniono Polakom należytej możliwości udziału w wyborach. Podniosła, że problem ten mógł dotyczyć również osób mieszkających w innych krajach. Sąd Najwyższy rozpoznał protest w składzie 3 sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 1123/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu wyborczego B. K. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE B. K. (dalej: „wnosząca protest”) pismem z 25 października 2023 r. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborom do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że wie z relacji innych osób, że w Islandii nie zapewniono mieszkającym tam Polakom należytej możliwości udziału w wyborach parlamentarnych (duża odległość lokalu wyborczego od miejsca zamieszkania). Zdaniem wnoszącej protest, problem ten mógł dotyczyć również osób mieszkających w innych krajach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 1123/23 2 Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 242 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”), Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Powyższe przepisy znajdują zastosowanie również w przypadku wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów do Senatu (art. 258 k.wyb.). Biorąc powyższe pod uwagę, w postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym, zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (§ 1). Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (art. 243 § 1 k.wyb.). W niniejszej sprawie wnosząca protest nie sformułowała zarzutów, z których wynikałoby, że doszło do popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników
I NSW 1123/23 3 głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Nie przedstawiła również żadnych dowodów w tym zakresie. Jej protest ma charakter wyłącznie abstrakcyjny – o zaistniałych zdarzeniach wie ona tylko z relacji osób trzecich. Niezależnie od powyższego, wnosząca protest nie sformułowała także wniosku w zakresie unieważnienia wyborów, wnosząc jedynie o sprawdzenie faktów, które przywołała. Z tych względów należy stwierdzić, że zachodzą nieusuwalne braki formalne, które wiążą się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji. (r.g.) [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 1083/23 2023-12-07Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów, ani nie przedstawia dowodów na ich poparci…
- I NSW 441/23 2023-12-12Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszeń przepisów wyborczych ani dowodów na ich potwierdzenie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 598/23 2023-12-14Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów, a jedynie abstrakcyjne lub hipotetyczne twierdzenia, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 10530/25 2025-06-27Czy protest wyborczy, oparty na informacjach z przestrzeni publicznej i nieodnoszący się do konkretnych zdarzeń, których protestujący był świadkiem lub uczestnikiem, spełnia wymogi formalne do dalszego biegu postępowania…
- III SW 127/15 2015-11-17Czy protest wyborczy, który nie zawiera zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom ani naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego bieg…
Powołane przepisy
art. 242 § 1art. 258art. 511 § 1 KPCart. 187 § 1 KPCart. 126 KPCart. 243 § 1art. 82 § 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy