I NSW 1154/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-30

Skład orzekający: Joanna Lemańska, Grzegorz Pastuszko, Mirosław Sadowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów kodeksu wyborczego dotyczące uwzględnienia faktu głosowania na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania w dokumentacji wyborczej, które nie miało wpływu na wynik wyborów, stanowi podstawę do uwzględnienia protestu wyborczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut protestu wyborczego dotyczący nieuwzględnienia przez komisję wyborczą faktu głosowania na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania jest zasadny. Jednakże, stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów, co zgodnie z przepisami kodeksu wyborczego, skutkuje brakiem podstaw do podważenia ważności wyborów.
Stan faktyczny
Wyborca złożył protest wyborczy, zarzucając członkom obwodowej komisji wyborczej opublikowanie nieprawdziwych wyników głosowania. Wskazał, że mimo osobistego udziału w głosowaniu na podstawie zaświadczenia, oficjalne wyniki wskazywały na zero wyborców głosujących na podstawie zaświadczenia. Sąd Najwyższy, po przeprowadzeniu oględzin dokumentów, potwierdził, że wyborca głosował na podstawie zaświadczenia, a komisja nie uwzględniła tego faktu w dokumentacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał zarzut protestu za zasadny, ale stwierdził, że naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów, co skutkuje brakiem podstaw do uwzględnienia protestu w zakresie podważenia ważności wyborów.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 1154/25 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Pastuszko (sprawozdawca) SSN Mirosław Sadowski w sprawie z protestu M. W. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Prokuratora Generalnego, Okręgowej Komisji Wyborczej nr [...] w K., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 czerwca 2025 r., wyraża opinię, że zarzut protestu jest zasadny, lecz stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski [D.Z.] UZASADNIENIE M. W. (dalej: „wnoszący protest”) pismem z dnia 13 czerwca 2025 r. wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy, „przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskie”. W proteście tym wskazał, że jest wyborcą, „który w Urzędzie Miasta K. wyrobił sobie zaświadczenie o prawie do głosowania (…)”, I NSW 1154/25 2 zaznaczając jednocześnie, że zarzuca naruszenie art. 71 § 1 kodeksu wyborczego członkom Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w K., „którzy opublikowali nieprawdziwe wyniki głosowania w ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 roku”. Jak zauważył, „w szczególności nieprawdziwa jest informacja, że w ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 roku liczba wyborców głosujących w Komisji na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania wyniosła 0”. W uzasadnieniu wnoszący protest sformułował oświadczenie, że w ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 roku wziął osobiście udział w głosowaniu w Komisji na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania. Tymczasem – jak zauważył – oficjalne wyniki opublikowane przez Komisję wskazują, że „liczba wyborców głosujących w ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 roku na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania wyniosła 0”. Prokurator Generalny w piśmie z 23 czerwca 2025 r. wniósł o uznanie protestu za zasadny. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej w piśmie z 23 czerwca 2025 r. wniósł o uznanie protestu za zasadny, z zastrzeżeniem, że nie ma to wpływu na wynik wyborów. Okręgowa Komisja Wyborcza nr [...] w K. w piśmie z 26 czerwca 2025 r. wskazała, że do Sądu Najwyższego należy ocena czy doszło do naruszenia prawa i czy ewentualnie miało ono wpływ na wynik wyborów. Postanowieniem z 20 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy dopuścił dowód z oględzin dokumentów z wyborów, tj. protokołu głosowania oraz spisu wyborców, w tym dodatkowego formularza spisu i zaświadczenia wyborcy, celem ustalenia czy wyborca M. W. wziął udział w ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 r. w wyborach na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w K. na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania. W wyniku dokonanych oględzin ww. dokumentów ustalono, że wnoszący protest zagłosował na podstawie zaświadczenia w Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w K.. Sąd Najwyższy zważył co następuje: I NSW 1154/25 3 Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”). W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznaje, że sformułowany w proteście zarzut jest zasadny w zakresie, w jakim dotyczy nieuwzględnienia przez Obwodową Komisję Wyborczą nr [...] w K. w dokumentacji po wyborach faktu głosowania na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania przez wnoszącego zarzut. Do zajęcia takiego stanowiska skłania treść protokołu z oględzin dokumentów z wyborów, tj. protokołu głosowania oraz spisu wyborców, w tym dodatkowego formularza spisu i zaświadczenia wyborcy, przeprowadzone w ramach pomocy sądowej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie w sprawie I Cps 30/25/k. Z protokołu tego wynika, że: 1) w części A dodatkowego formularza spisu, pod numerem 1, znajduje się nazwisko M. W., PESEL […], zamieszkałego w K., ul. […]) istnieje wydane 15 maja 2025 r. w K. przez Urząd Miasta K., Wydział Spraw Administracyjnych, zaświadczenie o prawie do głosowania nr […], wystawione na nazwisko M. W., PESEL […], zamieszkałego w K., ul. […], z którego wynika, że w/w miał prawo głosować w dniu 18.05.2025 r. w obwodzie miejsca pobytu w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu ponownego głosowania; 3) w protokole głosowania w obwodzie w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonego w dniu 1 czerwca 2025 r., wypełnionym własnoręcznie, jak i elektronicznie w rubryce 8 pod nazwą „liczba wyborców głosujących na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania” wpisano liczbę „0”; 4) w spisie wyborców nie widnieje nazwisko M. W.. PESEL […], zamieszkałego w K., ul. […]; 5) w części A dodatkowego formularza spisu wpisanych jest 25 osób; 5) w paczce zawierającej zaświadczenia o prawie do głosowania znajdują się 24 zaświadczenia, przy czym brak jest zaświadczenia wystawionego A. Ł., zamieszkałej w K., ul. […]. I NSW 1154/25 4 Uwzględniając wskazane ustalenia, Sąd Najwyższy stwierdza, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa, lecz naruszenie to nie miało wpływu na wynik wyborów. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 323 § 1 i § 2 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia. [D.Z.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 71 § 1art. 129 ust. 2art. 323 § 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy