I NSW 1169/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-12
Skład orzekający: Paweł Księżak, Adam Redzik, Mirosław Sadowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku proporcjonalności liczby mandatów wyborczych do liczby ludności w okręgach wyborczych stanowi podstawę do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut braku proporcjonalności liczby mandatów wyborczych do liczby ludności w okręgach wyborczych nie stanowi podstawy do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów. Podział na okręgi wyborcze i liczba mandatów są uregulowane w Kodeksie wyborczym, a ich przestrzeganie jest wykonaniem obowiązków prawnych, a nie naruszeniem. Ponadto, podstawą protestu wyborczego mogą być wyłącznie naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, a nie kwestie podziału terytorialnego na okręgi czy ustalenia liczby posłów.Stan faktyczny
Ł. S. złożył protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP, zarzucając naruszenie zasad wyborczych i Konstytucji w zakresie równości głosów. Skarżący upatrywał nieprawidłowości w braku proporcjonalności liczby mandatów wyborczych do liczby ludności w poszczególnych okręgach wyborczych. Sąd Najwyższy rozpatrywał protest w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu na podstawie art. 241 § 3 k.wyb.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 1169/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący) SSN Adam Redzik (sprawozdawca) SSN Mirosław Sadowski w sprawie z protestu Ł. S. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. [ms] UZASADNIENIE Ł. S. (dalej również: „Skarżący”) złożył protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonych 15 października 2023 r., co najmniej w okręgach wyborczych wyszczególnionych w treści protestu. Skarżący zarzucił „naruszenie zasad wyborczych przez Sejm, najprawdopodobniej w szczególności partię rządzącą, Prawo i Sprawiedliwość” oraz „naruszenie zasad Konstytucji odnośnie wyborów w zakresie równości głosów.”
I NSW 1169/23 2 Uzasadniając podniesione zarzuty Skarżący zwrócił uwagę, że liczba mandatów wyborczych nie odpowiada liczbie ludności w poszczególnych okręgach wyborczych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej: k.wyb.) przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Według art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że niewskazanie wymaganych zarzutów i dowodów jest uchybieniem formalnym protestu wyborczego, które skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu (tak m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 listopada 2019 r., I NSW 242/19; 26 listopada 2019 r., I NSW 283/19; 20 listopada 2019 r., I NSW 167/19; 19 listopada 2019 r., I NSW 191/19). Podniesiony przez Skarżącego zarzut został sformułowany w sposób tak ogólnikowy, że jednoznaczne ustalenie jego treści powoduje trudności. Interpretacja tego zarzutu z uwzględnieniem treści uzasadnienia protestu prowadzi do wniosku, że nieprawidłowości Skarżący upatruje w braku proporcjonalności, polegającej na niedostosowaniu liczby mandatów w poszczególnych okręgach do liczby wyborców, mających w nich miejsce zamieszkania. W związku z powyższym należy zauważyć, że zgodnie z art. 202 § 2 k.wyb. podział na okręgi wyborcze, ich numery i granice oraz liczbę posłów wybieranych w każdym okręgu, określa załącznik nr 1 do Kodeksu wyborczego. Ponieważ liczba posłów wybieranych w poszczególnych okręgach wyborczych jest uregulowana w Kodeksie wyborczym, to przeprowadzenie wyborów zgodnie z tym podziałem nie stanowi naruszenia, ale przeciwnie, stanowi wykonanie obowiązków
I NSW 1169/23 3 wynikających z przepisów tego Kodeksu. W rezultacie podniesiony zarzut nie mieści się w katalogu dopuszczalnych zarzutów protestu wyborczego, określonych w art. 82 § 1 k.wyb. Można przy tym zauważyć, że – jak wynika z treści tego przepisu – podstawą protestu wyborczego nie może być dowolne naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego, ale wyłącznie naruszenie przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów. Zagadnienia te nie obejmują kwestii podziału terytorium państwa na okręgi wyborcze, ani ustalenia liczby posłów wybieranych w poszczególnych okręgach. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 241 § 3 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu. [ms] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 107/19 2019-11-26Czy protest wyborczy kwestionujący liczbę mandatów poselskich ustalonych dla danego okręgu wyborczego, a nie naruszenie przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, może być podstaw…
- I NSW 991/23 2023-12-07Czy zarzuty dotyczące braku proporcjonalności systemu wyborczego i wnioski o skierowanie sprawy do Trybunału Konstytucyjnego mogą stanowić podstawę protestu wyborczego w rozumieniu Kodeksu wyborczego?
- I NSW 111/19 2019-11-19Czy protest wyborczy, który kwestionuje sposób przeliczania głosów na mandaty poselskie, wskazując na jego rzekomą niezgodność z zasadą proporcjonalności i Konstytucją, spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborc…
- III SW 111/15 2015-11-17Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalania wyników głosowania, które nie miało wpływu na ostateczny wynik wyborów, stanowi podstawę do uwzględnienia protestu wyborczego?
- I NSW 280/19 2019-12-03Czy naruszenia przepisów prawa wyborczego, dotyczące przebiegu głosowania i ustalania wyników, które miały miejsce w jednej obwodowej komisji wyborczej, mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wyborów do Sejmu…
Powołane przepisy
art. 82 § 1art. 241 § 3art. 202 § 2§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy