I NSW 1204/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-17
Skład orzekający: Tomasz Demendecki, Elżbieta Karska, Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, a jedynie ogólne wątpliwości, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów mających wpływ na wynik wyborów lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom. Ogólne i anegdotyczne sformułowania wątpliwości, bez wskazania naruszonych przepisów lub dowodów, nie stanowią podstawy do merytorycznego rozpoznania protestu.Stan faktyczny
E. J., Przewodnicząca Okręgowej Komisji Wyborczej, wniosła protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Protest dotyczył głosowania na podstawie zaświadczenia, potwierdzania tożsamości aplikacją mObywatel oraz obserwacji przez mężów zaufania. Wnosząca nie wskazała konkretnych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego ani przestępstw, a jej zarzuty zostały sformułowane ogólnie i anegdotycznie. Nie załączyła również żadnych dowodów obiektywnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 1204/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Karska SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu wyborczego E. J., przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2025 r., pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu. Elżbieta Karska Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski UZASADNIENIE E. J. pismem z dnia 12 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W proteście, jako Przewodnicząca Okręgowej Komisji Wyborczej Nr […] w mieście L., wskazała, iż dotyczy on: 1) głosowania na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania; 2) potwierdzania tożsamości osób na podstawie aplikacji mObywatel; 3) obserwacji przebiegu głosowania przez mężów zaufania. Sąd Najwyższy zważył co następuje:
I NSW 1204/25 2 Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 321 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”), wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów protestu może być 1) popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, 2) naruszenie przepisów k.wyb. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Natomiast, zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Przepis ten odsyła do treści całego art. 321 k.wyb., a zatem do wszystkich jego jednostek redakcyjnych, czyli również do § 3 określającego podstawowe warunki, którym protest wyborczy powinien odpowiadać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2015 r., III SW 59/15). Sąd Najwyższy podkreśla, że podstawowym celem protestu przeciwko ważności wyborów jest ochrona indywidualnych uprawnień wyborcy, dlatego też jego zarzuty muszą być konkretne, odnoszące się do ściśle określonej sytuacji dotyczącej danego wyborcy, a nie abstrakcyjne. We wniesionym w terminie proteście wyborczym, wnosząca protest nie wskazała, do naruszenia których przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów mającego wpływ na wynik wyborów lub do jakiego przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów, jej zdaniem doszło. Natomiast, podnoszone przez nią zarzuty odnoszące się do wątpliwości w zakresie głosowania na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania, potwierdzania tożsamości osób na podstawie aplikacji mObywatel oraz obserwacji przebiegu głosowania
I NSW 1204/25 3 przez mężów zaufania, tak ogólnie i anegdotycznie przez nią sformułowane, nie mieszczą się w podstawach prawnych protestu. Zaznaczyć należy, że wnosząca protest nie załączyła żadnych dowodów obiektywnych, zaś jak sama wskazała w swoim piśmie, Komisja nie wpisała do protokołu żadnych z przedstawionych przez nią wątpliwości. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Elżbieta Karska Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski [MWR] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 9397/25 2025-06-26Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie wskazuje konkretnych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw mających wpływ na wynik wyborów, a jedynie domaga się uni…
- I NSW 2947/25 2025-06-26Czy protest wyborczy wyborcy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie wskazuje konkretnych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom mających wpływ na wynik wyborów…
- I NSW 203/25 2025-06-17Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wy…
- I NSW 2590/20 2020-07-27Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera zarzutów opartych na przepisach Kodeksu wyborczego dotyczących przestępstw przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów kodeks…
- I NSW 9202/25 2025-06-26Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie precyzuje naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub Kodeksu karnego, ani nie wskazuje na wpływ tych naruszeń na wynik wyborów, powin…
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 321 § 3art. 82 § 1art. 322 § 1art. 321§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy