I NSW 123/19

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-11-26

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Marcin Łochowski, Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Protestujący nie sformułował zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko ważności wyborów ani naruszenia przepisów dotyczących głosowania, które miałyby wpływ na wynik wyborów, ani nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb., protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.
Stan faktyczny
Z. K. wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP, kwestionując rzetelność sporządzenia protokołu w jednym z okręgów wyborczych. W ocenie protestującego, wynik głosowania wskazany na listach i stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej sugerował nieprawidłowości. Okręgowa Komisja Wyborcza i Państwowa Komisja Wyborcza podniosły, że ewentualne nieprawidłowości nie miały wpływu na wynik wyborów lub że protest nie spełnia wymogów formalnych. Prokurator Generalny wniósł o opinię, że zarzut jest zasadny, ale nie ma wpływu na wynik wyborów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 123/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marcin Łochowski SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu wyborczego Z. K. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w S. i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 listopada 2019 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Z. K. pismem z dnia 22 października 2019 r. wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP przeprowadzonych dnia 13 października 2019 r. domagając się zweryfikowania przebiegu głosowania w Okręgu Wyborczym nr (…) (S.) w Komisji nr (…) mieszczącej się w siedzibie Szkoły Podstawowej im. (…) w P. W ocenie wnoszącego protest w dniu 14 października w lokalu wyborczym wywieszone zostały listy z wynikami głosowania, z których wynikało, że kandydat, na którego oddał głos nie otrzymał żadnego poparcia, a wynik głosowania został potwierdzony na stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej. Wskazane okoliczności stanowią w ocenie Z. K. podstawę do uznania, że protokół w okręgu 2 wyborczym, w którym był wyborcą został sporządzony w sposób nierzetelny. Okręgowa Komisja Wyborcza w S. w odpowiedzi na protest podniosła, że ewentualne nieprawidłowości, jakie mogły mieć miejsce nie miały wpływu na wynik wyborów. Państwowa Komisja Wyborcza w odpowiedzi na protest wskazała, że protest jako niespełniający wymogów określonych przez art. 82 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 z późn. zm.; dalej: k.wyb.), należy pozostawić bez dalszego biegu. Prokurator Generalny w odpowiedzi na protest wniósł o wydanie postanowienia zawierającego opinię, że zarzut protestu jest zasadny, lecz nie ma wpływu na wynik wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyborów do Sejmu i do Senatu RP oraz warunki ważności tych wyborów określa k.wyb. Zasady te zawarte zostały w przepisach ogólnych, tj. art. 82 i art. 83 k.wyb. oraz (w odniesieniu do wyborów do Sejmu RP) w przepisach szczególnych, tj. w art. 241-243 k.wyb. W świetle art. 82 § 2-5 k.wyb. prawo do wniesienia protestu przysługuje wyborcom, których nazwiska są umieszczone w spisie wyborców oraz przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu. Sam protest wyborczy zdefiniowany został przez art. 82 § 1 k.wyb., jako protest przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby. Takie określenie koresponduje z brzmieniem art. 101 ust. 2 Konstytucji RP, a jego konsekwencją jest zawarty w punktach 1 i 2 art. 82 § 1 k.wyb. katalog zarzutów, na jakich protest może być oparty. Należą do nich dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalanie wyników głosowania lub wyników wyborów oraz naruszenie przepisów k.wyb., dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik 3 wyborów. Reasumując, przedmiotem protestu wyborczego jest ważność wyborów lub wyboru określonej osoby, a podstawę zakwestionowania tej ważności stanowią czyny przestępcze i delikty wyborcze rzutujące na przebieg głosowania i ustalanie jego wyników lub ustalanie wyników samych wyborów. Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty (art. 241 § 3 k.wyb.). Zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Warto zauważyć, że przepis ten odsyła do treści całego art. 241 k.wyb., a więc także do § 3 nakładającego na osobę wnoszącą protest wyborczy wymaganie sformułowania w nim zarzutów wymienionych w art. 82 § 1 k.wyb. oraz przedstawienia lub wskazania dowodów na ich poparcie. Przedmiotowy protest wyborczy nie spełnia żadnego kryterium decydującego o jego dopuszczalności. Wnoszący protest nie sformułował w nim jakichkolwiek zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby, wskazanego przez art. 82 k.wyb. i mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów Kodeksu karnego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Wnoszący protest nie wskazała nadto na dowody, które stanowiłyby uprawdopodobnienie takich okoliczności. Nie przywołał również nazwiska kandydata do Sejmu RP, na którego oddał swój głos. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 82 § 1art. 243 § 1art. 101 ust. 2art. 82art. 83art. 241art. 82 § 2art. 241 § 3§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy