I NSW 14/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-04-06
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Antoni Bojańczyk, Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowa Komisja Wyborcza zasadnie odmówiła rejestracji kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z powodu niedołączenia wymaganego wykazu podpisów poparcia, pomimo stanu zagrożenia epidemicznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił skargę pełnomocnika wyborczego, uznając, że niedołączenie wymaganego przez Kodeks wyborczy wykazu co najmniej 100.000 podpisów poparcia obywateli stanowiło uzasadnioną podstawę do odmowy rejestracji kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Stan zagrożenia epidemicznego nie stanowił przeszkody uniemożliwiającej dopełnienie wymogów ustawowych, co potwierdza fakt zarejestrowania innych kandydatów.Stan faktyczny
Państwowa Komisja Wyborcza odmówiła rejestracji kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z powodu niedołączenia wymaganego wykazu 100.000 podpisów poparcia. Kandydat uzyskał jedynie 1.037 podpisów. Pełnomocnik wyborczy wniósł skargę do Sądu Najwyższego, argumentując, że stan zagrożenia epidemicznego uniemożliwił zbieranie podpisów. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę i postanowił ją oddalić.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta P. B. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej o odmowie rejestracji kandydata.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 14/20 POSTANOWIENIE Dnia 6 kwietnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Aleksander Stępkowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta P. B. na uchwałę Nr (...)/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 marca 2020 r., przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 6 kwietnia 2020 r., postanawia: oddalić skargę. UZASADNIENIE Uchwałą nr (...)/2020 z 30 marca 2020 r. Państwowa Komisja Wyborcza (dalej: PKW) postanowiła odmówić rejestracji kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej P. B. (dalej: Kandydat) w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. z powodu niedołączenia do zgłoszenia wykazu co najmniej 100.000 obywateli popierających zgłoszenie kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazano, że Pełnomocnik Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta P. B. (Pełnomocnik Komitetu) nie dołączył żadnego wykazu podpisów obywateli popierających zgłoszenie Kandydata. Kandydat uzyskał poparcie jedynie 1.037 obywateli, wykazane z chwilą przedłożenia PKW zawiadomienia o utworzeniu Komitetu Wyborczego.
2 Pismem z dnia 31 marca 2020 r. Pełnomocnik Komitetu złożył odwołanie od uchwały PKW wnosząc jednocześnie o zarejestrowanie Kandydata w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W swoim piśmie podkreślał brak możliwości zbierania podpisów poparcia wymaganych do zgłoszenia Kandydata oraz zarzucał PKW brak podjęcia działań, które mogłyby umożliwić ten proces w warunkach zagrożenia epidemicznego. Pismem z dnia 2 kwietnia 2020 r. Przewodniczący PKW ustosunkował się do twierdzeń zawartych w odwołaniu Pełnomocnika Komitetu, uznając przedstawione w nim zarzuty za bezzasadne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 304 § 6 ustawy z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb., Kodeks wyborczy) pełnomocnikowi wyborczemu służy prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na postanowienie PKW o odmowie rejestracji kandydata. Z uwagi na to, że rejestracja kandydata przez PKW następuje w wyniku dokonania zgodnego z postanowieniami Kodeksu wyborczego zgłoszenia kandydata, zaś w świetle art. 304 § 7 k.wyb. skutkiem uznania za zasadną skargi na postanowienie PKW o odmowie rejestracji kandydata jest niezwłoczna rejestracja kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zatem przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym jest to, czy zgłoszenie kandydata rzeczywiście było niezgodne z przepisami Kodeksu wyborczego. Sąd stwierdza, że w piśmie zatytułowanym „Odwołanie od uchwały”, Pełnomocnik Komitetu nie przedstawił argumentów wskazujących na zgodne z prawem zgłoszenie Kandydata. Nie przedstawił również zarzutów niewłaściwego stosowania przepisów Kodeksu wyborczego przez PKW. Wskazał na okoliczności, które – jego zdaniem – uniemożliwiały zbieranie podpisów poparcia Kandydata oraz wyraził przekonanie, że w warunkach nieobjętych licznymi ograniczeniami wywołanymi epidemią, Kandydat uzyskałby wymagane prawem poparcie 100.000 obywateli mających prawo wybierania do Sejmu. Powyższa argumentacja Pełnomocnika Komitetu nie znajduje podstaw
3 w świetle obowiązującego prawa, a tym samym jest bezprzedmiotowa. Dołączenie do zgłoszeń dokonanych przez 12 innych komitetów wyborczych wykazów zawierających wymagane 100.000 podpisów poparcia wskazuje, że poważne utrudnienia wynikające z obowiązywania na terenie kraju zarówno stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii, nie stanowiły – wbrew twierdzeniom Pełnomocnika Komitetu – przeszkody uniemożliwiającej dopełnienie warunków wynikających z art. 303 § 1 pkt 3 w zw. z art. 296 k.wyb. oraz art. 127 ust. 3 Konstytucji. Należy przy tym podkreślić, że zarówno wymagania przewidziane w powołanych przepisach, jak i okoliczności, w których wszystkie komitety wyborcze obowiązane były uzyskać poparcie kandydatów przedstawionych do zarejestrowania przez PKW były takie same. Brak jest zatem podstaw, aby nawet daleko idące ograniczenia i trudności w spełnieniu wymogów ustawowych mogły być odmiennie oceniane w odniesieniu do danej grupy podmiotów biorących udział w procedurze wyborczej. W odwołaniu Pełnomocnik Wyborczy potwierdził, że przekazane PKW zgłoszenie nie zawierało wymaganej prawem liczby podpisów poparcia Kandydata. Nie spełniało zatem warunków przewidzianych w art. 303 § 1 pkt 3 w zw. z art. 296 k.wyb. oraz art. 127 ust. 3 Konstytucji. Okoliczność ta wykluczała zatem możliwość zarejestrowania Kandydata przez PKW. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 304 § 7 k.wyb. w zw. z art. 516 k.p.c. postanowił jak w sentencji. Bezpieczeństwo prawne niniejszego rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego od dnia 14 lutego 2020 r. art. 29 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym. Zgodnie z tym przepisem niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Taki sam skutek wynika także z postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 stycznia 2020 r. (Kpt 1/20), na mocy którego wstrzymano stosowanie uchwały połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20). Oznacza to niedopuszczalność interpretacji przepisów zgodnie z wykładnią przyjętą w powołanej uchwale.
4
Powiązane orzeczenia
- I NSW 19/20 2020-04-15Czy Państwowa Komisja Wyborcza prawidłowo odmówiła rejestracji kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z powodu niedołączenia do zgłoszenia wymaganego prawnie minimalnej liczby podpisów poparcia, uwzględniając…
- I NSW 12/20 2020-04-06Czy Państwowa Komisja Wyborcza naruszyła prawo, odmawiając rejestracji kandydata na Prezydenta RP z powodu niedostarczenia wymaganej liczby podpisów, mimo wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii?
- I NSW 17/20 2020-04-09Czy Państwowa Komisja Wyborcza miała podstawy do odmowy rejestracji kandydata na Prezydenta RP z powodu niedołączenia wymaganego prawnie wykazu co najmniej 100.000 obywateli popierających jego kandydaturę, pomimo stanu e…
- I NSW 11/20 2020-04-06Czy Państwowa Komisja Wyborcza miała podstawy do odmowy rejestracji kandydata na Prezydenta RP z powodu niedołączenia wymaganego prawnie wykazu co najmniej 100 000 obywateli popierających jego kandydaturę, pomimo wprowad…
- I NSW 62/20 2020-06-12Czy Sąd Najwyższy powinien zarejestrować kandydata na Prezydenta RP, jeśli jego pełnomocnik nie zebrał wymaganej liczby 100.000 podpisów poparcia, powołując się na trudności związane z pandemią COVID-19?
Powołane przepisy
art. 304 § 6art. 304 § 7art. 303 § 1 pkt 3art. 296art. 127 ust. 3art. 516 KPCart. 29 § 3§ 6§ 7§ 1 pkt 3§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy