I NSW 161/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-05
Skład orzekający: Tomasz Przesławski, Paweł Czubik, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego. W szczególności protest nie został podpisany przez wnoszącą go osobę i nie wskazano jej numeru PESEL, co stanowiło brak formalny uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu. Zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych.Stan faktyczny
D. S. wniosła protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu zarządzonych na 15 października 2023 r., domagając się ich unieważnienia z powodu rzekomego przestępstwa przeciwko wyborom. Protest został nadany pocztą 20 października 2023 r. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzono, że protest obarczony jest brakami formalnymi, ponieważ nie został podpisany przez wnoszącą go osobę i nie wskazano jej numeru PESEL.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 161/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu D. S. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 grudnia 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. [SOP] UZASADNIENIE D. S. (dalej: „wnosząca protest”) pismem nadanym 20 października 2023 r. (data stempla pocztowego) wniosła protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. Wnosząca protest wniosła o „unieważnienie” wyborów z uwagi na dopuszczenie się „przestępstwa przeciwko wyborom, mającego zmasowany charakter na terytorium całego kraju”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu.
I NSW 161/23 2 Zgodnie z art. 241 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2408; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. W świetle art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Podkreślić należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał: 1. oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL; 2. oznaczenie, w którym z obwodów do głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego w spisie wyborców było umieszczone imię i nazwisko wnoszącego protest – jeżeli protest wnosi wyborca; 3. oznaczenie pełnomocnika wraz ze wskazaniem jego adresu – jeżeli został ustanowiony; 4. wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów/wyborów w danym okręgu wyborczym/wyboru posła/wyboru senatora; 5. zarzuty; 6. przedstawienie lub wskazanie dowodów, na których oparto zarzuty; 7. uzasadnienie zarzutów; 8. własnoręczny podpis skarżącego lub jego pełnomocnika. Ponadto, jeśli protest wyborczy składa osoba przebywająca za granicą lub na polskim statku morskim protest musi dodatkowo zawierać oznaczenie pełnomocnika zamieszkałego w Polsce lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w Polsce wraz ze wskazaniem ich adresów.
I NSW 161/23 3 Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się zatem wnoszących protest do uzupełnienia braku formalnego pisma. Oceniany w niniejszej sprawie protest wyborczy nie został podpisany przez wnoszącą protest a także nie wskazano numeru PESEL, co oznacza, że jest on obarczony brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu dalszego biegu. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 258 k.wyb., postanowił jak w sentencji. (r.g.) [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 107/23 2023-12-07Czy protest wyborczy wniesiony do Sądu Najwyższego, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym i Kodeksie postępowania cywilnego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 257/23 2023-12-05Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 115/23 2023-12-05Czy protest wyborczy, który nie zawiera numeru PESEL wnoszącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu nieusuwalnego braku formalnego?
- I NSW 224/23 2023-12-05Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 138/23 2023-11-21Czy protest wyborczy, który nie został podpisany przez skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 241 § 1art. 243 § 1art. 126art. 130 § 1art. 1301a § 1art. 258§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy