I NSW 162/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-05
Skład orzekający: Paweł Księżak, Adam Redzik, Mirosław Sadowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy upadek wyborcy w lokalu wyborczym z powodu niezabezpieczonych schodów, nawet jeśli spowodował obrażenia, może stanowić podstawę do wniesienia protestu wyborczego przeciwko ważności wyborów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że opisane przez skarżącego zdarzenie, polegające na upadku w lokalu wyborczym z powodu niezabezpieczonych schodów, nie stanowi podstawy do wniesienia protestu wyborczego. Okoliczności te nie wypełniają znamion przestępstwa przeciwko wyborom ani naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów, zgodnie z art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego. W związku z tym, protest został pozostawiony bez dalszego biegu.Stan faktyczny
Skarżący, osoba z niepełnosprawnością, wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP, wskazując na upadek w punkcie wyborczym z powodu niezabezpieczonych schodów. Zdarzenie to spowodowało ból i obrażenia, a pomoc udzielili mu inni wyborcy. Skarżący zarzucił brak reakcji członków obwodowej komisji wyborczej. Sąd Najwyższy rozpatrywał, czy opisane okoliczności stanowią podstawę do protestu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy, na podstawie art. 241 § 3 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 162/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący) SSN Adam Redzik (sprawozdawca) SSN Mirosław Sadowski w sprawie z protestu H. J. przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP i Senatu RP zarządzonych na dzień 15 października 2023 r., z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 5 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 21 października 2023 r. H. J. (dalej również: „Skarżący”) wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonych 15 października 2023 r. Skarżący wskazał, że jest osobą z niepełnosprawnością. Na skutek niezabezpieczenia schodów w punkcie wyborczym upadł, doświadczając bólu i odnosząc obrażenia. Według Skarżącego zdarzenie to nie spotkało się z reakcją członków obwodowej komisji wyborczej, a pomocy udzielili mu inni wyborcy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 162/23 2 Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej: k.wyb.) przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Według art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że niewskazanie wymaganych zarzutów i dowodów jest uchybieniem formalnym protestu wyborczego, które skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu (tak m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 listopada 2019 r., I NSW 242/19; 26 listopada 2019 r., I NSW 283/19; 20 listopada 2019 r., I NSW 167/19; 19 listopada 2019 r., I NSW 191/19). Niezależnie od tego, że Skarżący nie przedstawił dowodów, mających potwierdzać przedstawione zdarzenie, to ustalenie przebiegu opisanej sytuacji pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy z tego względu, że przedstawione okoliczności nie wpisują się w żadną z ustawowych podstaw protestu wyborczego. Okoliczności takie jak niewłaściwe zabezpieczenie schodów w punkcie głosowania oraz brak reakcji członków obwodowej komisji wyborczej na upadek jednego z wyborców nie wypełniają znamion przestępstwa przeciwko wyborom (art. 82 § 1 pkt 1 k.wyb.), ani nie stanowią naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów (art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb.). Nie negując zatem negatywnych i bolesnych przeżyć Skarżącego związanych z opisanym zdarzeniem, należy stwierdzić, że – według przepisów kodeksu wyborczego – nie może być ono skutecznie powołane jako podstawa zarzutu protestu wyborczego.
I NSW 162/23 3 Na marginesie należy wskazać, że zabezpieczenie bezpiecznego realizowania czynnego prawa wyborczego przez wyborców obciąża gminę, o czym zresztą – jak wynika z pisma – Skarżący wie i słusznie zawiadomił organy gminy. Zarzut dotyczący kart referendalnych został wyłączony do rozpoznania jako protest referendalny. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 241 § 3 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 286/19 2019-11-21Czy protest wyborczy, który nie wskazuje na wpływ zarzucanych naruszeń prawa na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyniki wyborów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 128/19 2019-11-28Czy protest wyborczy dotyczący wpisania lub wykreślenia wyborcy z rejestru wyborców, a nie naruszenia przepisów dotyczących głosowania lub ustalania wyników wyborów, może być podstawą do stwierdzenia nieważności wyborów?
- I NSW 387/23 2023-12-07Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom, mających wpływ na wynik wyborów, oraz nie przedstawia dowodów na ich popar…
- I NSW 174/19 2019-11-26Czy protest wyborczy, który nie zawiera zarzutów dotyczących popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów, a także nie uprawdopodabnia statusu oso…
- I NSW 791/23 2023-12-12Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 82 § 1art. 241 § 3art. 82 § 1 pkt 1art. 82 § 1 pkt 2§ 1§ 3§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy