I NSW 181/25

I NSW 181/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Elżbieta Karska w sprawie protestu M.N. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Prokuratora Generalnego na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu Tomasz Demendecki Tomasz Przesławski Elżbieta Karska UZASADNIENIE M. N. (dalej: „wnosząca protest”) pismem z 10 czerwca 2025 r. (data nadania) wniosła protest przeciwko „ważności głosowania w obwodowej komisji wyborczej w dzielnicy S., Komisja nr (...) – przeprowadzonego w dniu wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2025 rok, tj. 01.06.2025 r.”. Prokurator Generalny pismem z 16 czerwca 2025 r. r. wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z uwagi na to, że wnosząca protest „nie wykazała, że doszło do naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, nie wskazała, że ewentualne naruszenie przepisu dotyczyło oddanego przez nią głosu, jak I NSW 181/25 2 również nie określiła, jaki miało ono wpływ na wynik wyborów”. Ponadto wskazano, że wnosząca protest nie przedstawiła dowodów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy pozostawiono bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Stosownie do brzmienia art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie protestu wyborczego ma na celu zapewnienie wyborcom ochrony prawnej przed przestępstwami i deliktami wyborczymi, które utrudniają lub uniemożliwiają im korzystanie z praw wyborczych w nieskrępowany i efektywny sposób (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23). Protest wyborczy jest zatem środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym charakterze (zob. postanowienia SN: z 31 lipca 2020 r., I NSW 5512/20; z 31 lipca 2020 r., I NSW 3061/20). Konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw lub naruszeń Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego. Protest wyborczy powinien wskazywać zatem na naruszenia prawa odnoszące się do wnoszącego protest. Dlatego też, w orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące I NSW 181/25 3 innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 14 listopada 2023 r., I NSWR 46/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). Protest przeciwko ważności wyborów wnoszony przez wyborcę ma służyć ochronie indywidualnych uprawnień wyborcy, stąd jego zarzuty muszą być konkretne, odnoszące się do ściśle określonej sytuacji dotyczącej danego wyborcy, a nie abstrakcyjne - dotyczące ważności wyborów w ogólności (postanowienia Sądu Najwyższego: z 30 lipca 2020 r., I NSW 324/20; z 28 lipca 2020 r., I NSW 3285/20). Z kolei w świetle art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Wnosząca protest opisała, że „w momencie, gdy podeszłam do członkini komisji w celu pobrania karty do głosowania, zauważyłam, że trzymała ona telefon komórkowy i przepisuje z niego dane na kartkę/formularz. Na formularzu widniały dane osobowe – na pewno nazwisko, a w chwili, gdy do niej podeszłam, kobieta właśnie wpisywała numer PESEL”. W proteście zwrócono uwagę także „na liczne informacje o nielegalnej aplikacji”. Wnosząca protest nie wskazała żadnych zarzutów dotyczących naruszenia jego własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu. Protest ma abstrakcyjny charakter. Ponadto, nie zawiera żadnych dowodów. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., postanowił jak w sentencji. MR [a.ł]