I NSW 2/22

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-10-27

Skład orzekający: Leszek Bosek, Paweł Czubik, Tomasz Demendecki, Elżbieta Karska, Aleksander Stępkowski, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien zawiesić postępowanie w sprawie skargi na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej odrzucającą sprawozdanie finansowe partii politycznej do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego dotyczącego zgodności przepisów ustawy o partiach politycznych z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy skargi na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej odrzucającą sprawozdanie finansowe partii politycznej zależeć będzie od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. W Trybunale Konstytucyjnym toczy się postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej uchwały i które były podnoszone w skardze. Sąd Najwyższy podzielił wątpliwości skarżącej co do zgodności wskazanych przepisów ustawy o partiach politycznych z Konstytucją.
Stan faktyczny
Partia polityczna Lewica Razem złożyła skargę na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) z dnia 1 sierpnia 2022 r., która odrzuciła jej sprawozdanie o źródłach pozyskania środków finansowych i wydatkach ze środków Funduszu Wyborczego w 2020 r. Skarżąca zarzuciła PKW naruszenie przepisów ustawy o partiach politycznych oraz ich niezgodność z Konstytucją. W Trybunale Konstytucyjnym toczy się postępowanie w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę uchwały PKW. Sąd Najwyższy, podzielając wątpliwości co do konstytucyjności tych przepisów, postanowił zawiesić postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie skargi partii politycznej Lewica Razem na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 2/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Leszek Bosek SSN Paweł Czubik SSN Tomasz Demendecki SSN Elżbieta Karska SSN Aleksander Stępkowski SSN Grzegorz Żmij (sprawozdawca) w sprawie ze skargi partii politycznej Lewica Razem na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr 67/2022 z 1 sierpnia 2022 r. w sprawie sprawozdania partii politycznej Lewica Razem o źródłach pozyskania środków finansowych w 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 października 2022 r. . na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 34b ust. 2 zd. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 372) zawiesza postępowanie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie sygn. akt P 2/19. UZASADNIENIE Uchwałą z 1 sierpnia 2022 r. nr 67/202 w sprawie sprawozdania partii politycznej Lewica Razem o źródłach pozyskania środków finansowych 2 w 2020 r. Państwowa Komisja Wyborcza, na podstawie art. 38a ust. 1 pkt 3 i art. 38a ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz.U. 2022, poz. 372) postanowiła odrzucić sprawozdanie partii politycznej Lewica Razem, o źródłach pozyskania środków finansowych, w tym o kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania oraz o wydatkach poniesionych ze środków Funduszu Wyborczego w 2020 r., z powodu naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy o partiach politycznych. Partia polityczna Lewica Razem w skardze z 9 sierpnia 2022 r. zaskarżyła w całości uchwałę nr 67/2022 Państwowej Komisji Wyborczej z 1 sierpnia 2022 r. w sprawie odrzucenia sprawozdania finansowego o źródłach pozyskania środków finansowych partii politycznej – Lewica Razem w 2020 r. wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżąca uchwale zarzuciła naruszenie „art. 38a § 1 pkt 3 oraz art. 38a § 2 pkt 4 ustawy o partiach politycznych”, poprzez nieprawidłowe zastosowania tych przepisów, polegające na odrzuceniu sprawozdania pomimo braku podstaw do uznania, że skarżący świadomie przyjął czy korzystał z środków finansowych ze źródeł niedozwolonych oraz naruszenie „art. 38a § 1 pkt 3 oraz art. 38a § 2 pkt 4 ustawy o partiach politycznych”, poprzez nieprawidłowe zastosowanie tych przepisów polegające na odrzuceniu sprawozdania pomimo niekonstytucyjności ww. przepisów z uwagi na ich niezgodność z art. 2, art. 11, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1 Konstytucji. W Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 2/19 zawisła sprawa zainicjowana pytaniem prawnym Sądu Najwyższego o zgodność art. 38a ust. 2 pkt 4 w związku z art. 25 ust. 1, art. 38a ust. 1 pkt 3, art. 38d ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych z art. 2 w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 Konstytucji. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Postępowanie podlegało zawieszeniu. W zarzutach i uzasadnieniu skargi partii politycznej Lewica Razem skarżący zarzucał uchwale PKW naruszenie przepisów ustawy o partiach politycznych wskazując również na ich niezgodność z Konstytucją. W Trybunale Konstytucyjnym 3 toczy się zaś postępowanie, w którym Trybunał ten ma rozstrzygnąć o zgodności z Konstytucją przepisów będących podstawą wydania zaskarżonej uchwały i podnoszonych w skardze zarzutów. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależeć będzie od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, sama zaś skarżąca alternatywnie wniosła o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy sygn. P 2/19. Sąd Najwyższy postanowieniem z 6 grudnia 2018 r., I NSW 14/18 przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności art. 38 a ust. 2 pkt 4 w związku z art. 25 ust. 1, art. 38a ust. 1 pkt 3, art. 38d ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych z art. 2 w związku z art. 11 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy podzielił przy tym również ocenę wyrażoną w innej sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2016 r., III SW 15/16), w której Sąd Najwyższy zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją aktu normatywnego o analogicznej treści do tej określonej w art. 38a ust. 2 pkt 4 ustawy o partiach politycznych, tj. norm wyprowadzanych z art. 38a ust. 1 pkt 3, art. 38 a ust. 2 pkt 5 i art. 38d ustawy o partiach politycznych (postępowanie w Trybunale Konstytucyjnym zarejestrowane pod sygn. akt P 8/17). Sąd Najwyższy wyraził przy tym wątpliwość, czy zgodne z Konstytucją RP są w/w normy wyprowadzone z ustawy o partiach politycznych, które, jak ta zakwestionowana w pytaniu, nakazują Państwowej Komisji Wyborczej odrzucenie sprawozdania finansowego partii politycznej w każdym przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów prawa przez partię polityczną, niezależnie od okoliczności, przyczyn i ich skali (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2016 r., III SW 15/16). Pogląd o istnieniu wątpliwości co do zgodności z Konstytucją ustawy o partiach politycznych wyraził także Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 grudnia 2017 r., III SW 3/17. Sąd Najwyższy w rozpatrywanej sprawie podzielił wątpliwości Skarżącej, co do zgodności wskazanych przez nią przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych z Konstytucją. 4 Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, nie bez wątpliwości związanych z długim czasem oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.. Od postanowienia i uzasadnienia zdanie odrębne złożył SSN Leszek Bosek. [as] ał

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 177 § 1 pkt 31 KPCart. 13 § 2 KPCart. 34b ust. 2art. 38a ust. 1art. 38a ust. 2art. 25 ust. 1art. 38a § 1 pkt 3art. 38a § 2 pkt 4art. 2art. 11art. 31 ust. 3art. 64 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy