I NSW 2215/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-24

Skład orzekający: Joanna Lemańska, Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL wnoszącego protest, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych pisma procesowego, w tym nie zawiera oznaczenia numeru PESEL wnoszącego protest, będącego osobą fizyczną. Brak ten uniemożliwia nadanie protestowi biegu i nie podlega konwalidacji.
Stan faktyczny
M.B. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego. Państwowa Komisja Wyborcza oraz Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy stwierdził brak formalny w proteście, polegający na niepodaniu numeru PESEL przez wnoszącego protest.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 2215/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Joanna Lemańska SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca) w sprawie z protestu M.B. przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Joanna Lemańska Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot UZASADNIENIE W dniu 16 czerwca 2025 r. M.B. wniósł do Sądu Najwyższego „protest przeciwko ważności głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 01.06.2025, w związku z licznymi i powtarzającymi się naruszeniami przepisów Kodeksu wyborczego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik wyborów”. Wnoszący protest podniósł, że „w czasie głosowania w jednej z komisji odwodowych w C. OKW nr […] miały miejsce wielokrotne naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego”. I NSW 2215/25 2 W stanowisku z 18 czerwca 2025 r. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu wyborczego bez dalszego biegu. Tożsame stanowisko 20 czerwca 2025 r. zajął Prokurator Generalny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”). Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb., protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Jak stanowi § 3 wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321. Obowiązek rozpoznania przez Sąd Najwyższy protestu wyborczego w postępowaniu nieprocesowym oznacza w szczególności, że protest – jako pierwsze pismo w sprawie – powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, w tym zawierać oznaczenie numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) wnoszącego protest, będącego osobą fizyczną (zob. art. 126 § 2 pkt 2 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 511 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). I NSW 2215/25 3 We wniesionym w niniejszej sprawie proteście wyborczym wnoszący protest nie oznaczył numeru PESEL, co oznacza, że protest jest obarczony brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającym konwalidacji. Skutkuje to koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23). Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb., postanowił jak w sentencji. Joanna Lemańska Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot [ps] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 2art. 321 § 1art. 322 § 1art. 321art. 126 § 2 pkt 2art. 187 § 1art. 511 § 1art. 13 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2 pkt 2§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy