I NSW 222/19

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-11-20

Skład orzekający: Marcin Łochowski, Paweł Księżak, Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który kwestionuje konstytucyjność przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących możliwości kandydowania, zamiast wskazywać na konkretne naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstwa przeciwko wyborom, spełnia wymogi formalne do dalszego biegu postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że protest wyborczy, który ogranicza się do krytyki rozwiązań ustawodawczych i braku możliwości indywidualnego ubiegania się o mandat posła, nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego. Rozstrzyganie kwestii konstytucyjności przepisów nie mieści się w granicach sprawy rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w trybie protestu wyborczego. Wobec tego, protest zawierający zarzuty wykraczające poza katalog podstaw przewidzianych dla protestów wyborczych, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb.
Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynął protest wyborczy J.S. przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP. Wnoszący protest wskazał, że został pozbawiony możliwości indywidualnego ubiegania się o mandat posła, co narusza art. 60 Konstytucji RP. Prokurator Generalny oraz Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych. Sąd Najwyższy analizował treść protestu pod kątem zgodności z przepisami Kodeksu wyborczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 222/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski (przewodniczący) SSN Paweł Księżak SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego J.S. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 listopada 2019 r. postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 25 października 2019 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniesiony przez J.S. protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, które odbyły się w dniu 13 października 2019 r. Wnoszący protest wskazał, że w dniu 31 maja 2019 r. otrzymał „orzeczenie Państwowej Komisji Wyborczej” pozbawiającego go możliwości ubiegania się indywidualnie o mandat posła. Wnoszący protest podniósł, że powyższe prowadzi do naruszenia prawa zagwarantowanego w art. 60 Konstytucji RP. W jego ocenie, przeprowadzone wybory do Sejmu RP, w których z naruszeniem Konstytucji pozbawiono obywateli niezrzeszonych prawa do kandydowania nie mogą być 2 ważne. W związku z powyższym wniósł o unieważnienie wyborów w części dotyczącej wyborów do Sejmu RP. Pismem z dnia 29 października 2019 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu wyborczego bez dalszego biegu jako niespełniającego wymogów formalnych z powodu niewskazania przez Wnoszącego protest zarzutów, o których mowa w art. 82 § 1 k.wyb. W piśmie z dnia 4 listopada 2019 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej również wniósł pozostawienie protestu bez dalszego biegu, wskazując, że nie spełnia warunków formalnych przewidzianych dla protestów wyborczych, a ponadto jest bezzasadny. W dniu 5 listopada 2019 r., do Sądu Najwyższego wpłynęło kolejne pismo Wnoszącego protest, w którym wskazał, że domaga się unieważnienia wyborów do Sejmu RP, „albowiem nie mogą być ważne wybory przeprowadzane z naruszeniem biernego prawa wyborczego przysługującego obywatelom na mocy Konstytucji oraz Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich ratyfikowanego przez Polskę”. Ponadto Wnoszący protest wskazał, że w wyniku „tych podstępnych działań i tolerowania niekonstytucyjnego Kodeksu wyborczego” został pozbawiony prawa kandydowania do Sejmu. Do powyższego pisma orzeczenia Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 31 maja 2019 r. W dniu 18 listopada 2019 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło kolejne pismo, w którym Wnoszący protest podtrzymał swój protest jako w pełni zasadny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W świetle art. 82 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2011, nr 21, poz. 112; dalej: k.wyb.), przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub z powodu naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. 3 Wnoszący protest powinien wskazać w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera te zarzuty (art. 241 § 3 k.wyb.). Niewskazanie zarzutów i dowodów jest uchybieniem formalnym protestu wyborczego, które skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu (243 § 1 k.wyb.). Analiza treści protestu wyborczego wniesionego przez J.S. prowadzi do wniosku, że nie spełnia on wskazanych powyżej wymogów formalnych. Zarzuty zawarte w przedmiotowym proteście nie mieszczą się w katalogu zarzutów, zawartym w art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb. Wnoszący protest ogranicza się bowiem do krytyki określonych rozwiązań ustawodawczych, w szczególności braku możliwości ubiegania się „indywidualnie” o mandat posła. Rozstrzyganie wskazanych przez Wnoszącego protest kwestii nie mieści się w granicach sprawy rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w trybie protestu wyborczego. Wobec powyższego Sąd Najwyższy protest wyborczy wniesiony w niniejszej sprawie, jako zawierający zarzuty wykraczające poza zawarty w art. 82 § 1 k.wyb. katalog podstaw przewidzianych dla protestów wyborczych, na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. pozostawił protest bez dalszego biegu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 60art. 82 § 1art. 82 § 1 pkt 1art. 241 § 3art. 82 § 1 pkt 2art. 243 § 1§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy