I NSW 2267/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28
Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Paweł Księżak, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy oparty wyłącznie na zarzutach dotyczących niezgodności z normami konstytucyjnymi przyjętych rozwiązań ustawowych dotyczących organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego, a także czynności podejmowanych przez konstytucyjne organy państwa, może stanowić podstawę do dalszego biegu postępowania, jeśli nie wskazuje na naruszenie konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego lub Kodeksu karnego mających wpływ na wynik wyborów?Ratio decidendi
Protest wyborczy przeciwko ważności wyborów musi być oparty na konkretnych zarzutach dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, mających wpływ na wynik wyborów. Zarzuty abstrakcyjne, dotyczące ogólnej zgodności z Konstytucją lub działań organów państwa, bez wskazania naruszenia konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego lub karnego, skutkują pozostawieniem protestu bez dalszego biegu. Podstawowym celem protestu jest ochrona indywidualnych uprawnień wyborcy, a nie abstrakcyjna kontrola procesu wyborczego.Stan faktyczny
M.K. wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r., zarzucając naruszenie art. 127 ust. 1 oraz art. 128 ust. 2 Konstytucji RP. Protest oparty był na zarzutach dotyczących niezgodności z normami konstytucyjnymi przyjętych rozwiązań ustawowych dotyczących organizacji wyborów z możliwością głosowania korespondencyjnego oraz czynności podejmowanych przez organy państwa. Wnoszący protest nie wskazał jednak konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego lub Kodeksu karnego, których naruszenie miałoby wpływ na wynik wyborów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. i w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, pozostawił protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 2267/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący) SSN Paweł Księżak SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca) w sprawie z protestu M. K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE M.K. pismem z 15 lipca 2020 r. wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r., zarzucając naruszenie art. 127 ust. 1 oraz art. 128 ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu rozwinął podniesione zarzuty. Uczestnicy postępowania prawidłowo powiadomieni nie zajęli stanowiska w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z normą art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta
2 Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020), wskazana ustawa określa zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. 2019, poz. 684 ze zm., dalej: k.wyb.). Zgodnie z normami art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów mających wpływ na wynik wyborów (pkt 2). Wnoszący protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty (art. 321 § 3 k.wyb.). Nieprzedstawienie lub niewskazanie dowodów jest uchybieniem formalnym protestu wyborczego, które skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu (art. 322 k.wyb.). We wniesionym proteście wyborczym M.K. nie wskazał, do naruszenia których przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów mających wpływ na wynik wyborów lub do jakiego przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów, jego zdaniem doszło. Protest oparty jest na zarzutach dotyczących niezgodności z normami konstytucyjnymi przyjętych przez prawodawcę rozwiązań ustawowych dotyczących przeprowadzenia organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego, a także czynności podejmowanych przez konstytucyjne ograny państwa.
3 W związku z powyższym podkreślić należy, że podstawowym celem protestu przeciwko ważności wyborów jest ochrona indywidualnych uprawnień wyborcy, dlatego też jego zarzuty muszą być konkretne, odnoszące się do ściśle określonej sytuacji dotyczącej danego wyborcy, a nie abstrakcyjne – dotyczące ważności wyborów w ogólności. Jedynie pośrednim celem protestu jest zapewnienie prawidłowości procesu wyborczego jako całości. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że protest wyborczy został przez ustawodawcę zakreślony stosunkowo wąsko. Jak podkreślono wyżej, przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów mających wpływ na wynik wyborów. Konsekwentnie nie każde naruszenie norm Kodeksu wyborczego lub Kodeksu karnego, może stanowić podstawę protestu wyborczego. Jak podkreślił ustrojodawca w przepisie art. 129 ust. 2 Konstytucji PR, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Naturalnie można krytycznie odnosić się do takiego ujęcia przez ustrojodawcę, a następnie przez prawodawcę, zakresu protestu wyborczego, niemniej jednak nie można go negować. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. i w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, pozostawił protest bez dalszego biegu.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 589/20 2020-07-28Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom, a jedynie ogólne stwierdzenia o pogwałc…
- I NSW 1822/20 2020-07-28Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom, powinien zostać pozostawiony bez dalsze…
- I NSW 5682/20 2020-07-30Czy protest wyborczy, który nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów prezydenckich w 2020 r. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania…
- I NSW 4201/20 2020-07-28Czy zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP dotyczących terminu zarządzonych wyborów prezydenckich, wykraczający poza zakres przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wynikó…
- I NSW 4296/20 2020-07-31Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na zarzutach popełnienia przestępstw innych niż określone w art. 82 § 1 pkt 1 k.wyb. oraz na ogólnikowych twierdzeniach o narusz…
Powołane przepisy
art. 127 ust. 1art. 128 ust. 2art. 1 ust. 1art. 1 ust. 2art. 82 § 1art. 321 § 3art. 322art. 129 ust. 2art. 322 § 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy