I NSW 23/20

Sygn. akt I NSW 23/20 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marcin Łochowski SSN Marek Siwek w sprawie ze skargi Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta RP S. G. na uchwałę nr (…)/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 10 maja 2020 r., przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 maja 2020 r., postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Państwowa Komisja Wyborcza (dalej: PKW lub Komisja) uchwałą nr (…)/2020 z 10 maja 2020 r. w sprawie stwierdzenia braku możliwości głosowania na kandydatów w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 293 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684; dalej: k.wyb.), stwierdziła, że w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. brak było możliwości głosowania na kandydatów (§ 1 uchwały). Komisja podniosła ponadto, że fakt, o którym mowa w § 1 uchwały, równoważny jest w skutkach z przewidzianym w art. 293 § 3 k.wyb. brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów (§ 2 uchwały), a uchwała podlega przekazaniu Marszałkowi Sejmu RP, podaniu do publicznej wiadomości i ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw RP (§ 3 uchwały) oraz wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 4 uchwały). 2 Pismem z 11 maja 2020 r. zatytułowanym „Skarga/Protest wyborczy” W. P., reprezentująca Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta RP S. G., zaskarżyła do Sądu Najwyższego ww. uchwałę PKW. W uzasadnieniu ww. pisma powołano szereg argumentów dotyczących procesu organizowania wyborów, w tym odmowy rejestracji kandydata na Prezydenta RP S. G. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej w swoim stanowisku z 19 maja 2020 r. wskazał, że na uchwałę z 10 maja 2020 r., skarga nie przysługuje. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Pełnomocnik komitetu wyborczego zaskarżył uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z 10 maja 2020 r. w sprawie stwierdzenia braku możliwości głosowania na kandydatów w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, działając w drodze analogii na podstawie art. 293 § 1 k.wyb. Uchwała taka ma charakter deklaratoryjny, stwierdza zaistnienie określonego stanu rzeczy, w tym wypadku stwierdziła, że w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. brak było możliwości głosowania na kandydatów (§ 1 uchwały). Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw RP (§ 3 uchwały) oraz wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 4 uchwały). Uruchamia to konieczność ogłoszenia powtórnie wyborów przez Marszałka Sejmu RP w terminie 14 dni od daty opublikowania uchwały. Żaden przepis Kodeksu wyborczego nie przewiduje możliwości jej zaskarżenia do Sądu Najwyższego, jak czyni to np. w przypadku uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie wytycznych (art. 161 k.wyb.). W tym ostatnim wypadku art. 161a § 1 k.wyb. stwierdza wprost, że na uchwałę przysługuje skarga do Sądu Najwyższego. Także z punktu widzenia wartości konstytucyjnych trudno uznać, że na tego rodzaju uchwałę powinna przysługiwać skarga. Umożliwia ona dokończenie procesu wyborczego, który się nie odbył. Kontroli w takiej sytuacji podlegałaby okoliczność czy uchwała potwierdza zaistniały stan rzeczy. 3 Ubocznie należy zauważyć, że także kwalifikując pismo Skarżącego jako protest wyborczy, należałoby pozostawić go bez dalszego biegu. Nie otworzył się bowiem termin do składania protestów wyborczych. Zgodnie z treścią art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy przychyla się w niniejszej sprawie do stanowiska Przewodniczącego PKW, w myśl którego wydanie przez Komisję uchwały nr (…)/2020 z 10 maja 2020 r. w sprawie stwierdzenia braku możliwości głosowania kandydatów w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, nie skutkowało otworzeniem się terminu do wnoszenia protestów wyborczych, o którym mowa w art. 321 § 1 k.wyb. Wskazać także należy, że w związku z ww. uchwałą, która jest niezaskarżalna, proces wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. został zakończony, czego potwierdzeniem są zresztą ostatnie prace legislacyjne podjęte nad przeprowadzeniem wyborów w nowym, ustalonym przez Marszałek Sejmu RP terminie. Jedynie na marginesie podnieść należy, że zawarta w rozpatrywanej skardze argumentacja dotycząca odmowy rejestracji kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej S. G. została już poddana ocenie Sądu Najwyższego w sprawie zakończonej wydaniem prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2020 r., I NSW 11/20. Należy także uznać, że pozostałe okoliczności podnoszone w skardze, jeżeli byłyby podniesione w proteście wyborczym, złożonym w terminie liczonym od daty ogłoszenia wyników kolejno ogłoszonych wyborów, powinny być zbadane i ocenione w ramach postępowania w przedmiocie stwierdzenia ważności wyboru Prezydenta RP, jeżeli ustawodawca uzna (uhonoruje) zasadę kontynuacji przy kolejnych wyborach niektórych czynności wcześniejszego procesu wyborczego. 4 Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia, uznając skargę za niedopuszczalną, co spowodowało jej odrzucenie.