I NSW 242/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-26
Skład orzekający: Joanna Lemańska, Grzegorz Pastuszko, Mirosław Sadowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który zawiera jedynie ogólne i nieskonkretyzowane zarzuty dotyczące hipotetycznych zdarzeń, może być przedmiotem dalszego postępowania?Ratio decidendi
Protest wyborczy, aby mógł być przedmiotem dalszego postępowania, musi spełniać wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym, w tym zawierać konkretne zarzuty dotyczące przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów kodeksowych, poparte dowodami, które wykazują naruszenie własnego, konkretnego interesu protestującego. Zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne lub dotyczące innych osób nie mogą stanowić podstawy do rozpoznania protestu.Stan faktyczny
D. B. złożył protest wyborczy, domagając się stwierdzenia nieważności wyborów prezydenckich. W proteście podniósł nieskonkretyzowane zarzuty dotyczące domniemanego ataku terrorystycznego, interwencji militarnej obcego wojska oraz swoje przemyślenia na temat organów państwowych i partii politycznych. Prokurator Generalny i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 242/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Pastuszko SSN Mirosław Sadowski w sprawie z protestu D. B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. (k.b.) Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski UZASADNIENIE Pismem z 6 czerwca 2025 r. (data nadania w areszcie śledczym), D. B. (dalej: skarżący) złożył protest wyborczy, w którym domagał się stwierdzenia nieważności wyborów prezydenckich, które zostały przeprowadzone 1 czerwca 2025 r. W proteście skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących domniemanego ataku terrorystycznego na Polskę, interwencji militarnej obcego wojska, a także swoje przemyślenia dotyczące sądów, trybunałów, organów
I NSW 242/25 2 państwowych i międzynarodowych, jak również partii politycznych na polskiej scenie politycznej. Prokurator Generalny, ustosunkowując się do protestu, wniósł o pozostawienie go bez dalszego biegu. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej również wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. W świetle art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: k.wyb.) protest przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się: 1) przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Jednocześnie, w myśl art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Konstrukcyjnym elementem protestu jest zatem takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów kodeksowych dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego. Przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 14 listopada 2023 r., I NSWR 46/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się bowiem, że protest jest środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym
I NSW 242/25 3 charakterze. Oznacza to, że protest nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, czyli stawiać zarzutów o charakterze ogólnym. Jego przedmiotem mogą być tylko zarzuty, które skarżący jest w stanie udowodnić (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 lipca 2020 r., I NSW 3061/20). Niewskazanie zarzutów i dowodów jest uchybieniem formalnym protestu wyborczego, które skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 listopada 2019 r., I NSW 191/19). Analiza treści protestu wyborczego wniesionego przez skarżącego prowadzi do wniosku, że nie spełnia on wskazanych wyżej wymogów formalnych. Skarżący nie sprecyzował bowiem żadnych zarzutów, które mieściłyby się w ramach zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów kodeksowych dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku wyborów, o których mowa w art. 82 k.wyb. W proteście skarżący podniósł bowiem wyłącznie szereg nieskonkretyzowanych zarzutów dotyczących domniemanego ataku terrorystycznego na Polskę, interwencji militarnej obcego wojska, a także swoje przemyślenia dotyczące sądów, trybunałów, organów państwowych i międzynarodowych, jak również partii politycznych na polskiej scenie politycznej. Oznacza to, że wniesiony przez skarżącego protest jest obarczony brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającymi konwalidacji. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322 § 1 in principio k.wyb., postanowił jak w sentencji. (k.b.) [r.g.] Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski
Powiązane orzeczenia
- I NSW 10354/25 2025-06-27Czy protest wyborczy, który zawiera ogólnikowe zarzuty dotyczące rzetelności procedowania Państwowej Komisji Wyborczej i prawidłowości procesu ustalania wyników wyborów, ale nie przedstawia konkretnych dowodów na poparci…
- I NSW 141/23 2023-12-14Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów, a jedynie abstrakcyjne lub hipotetyczne twierdzenia, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 208/25 2025-06-27Czy protest wyborczy, który kwestionuje przepisy prawa wyborczego, a nie sposób ich stosowania, lub opiera się na ogólnych twierdzeniach bez wskazania konkretnych dowodów naruszeń, spełnia wymogi formalne do dalszego pro…
- I NSW 321/19 2019-11-20Czy protest wyborczy, który opiera się na zarzucie popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, ale nie przedstawia konkretnych dowodów ani nie wskazuje na osobiste doświadczenia protestującego, spełnia wymogi formalne do…
- I NSW 429/23 2023-12-19Czy protest wyborczy, który zawiera ogólne i niesprecyzowane zarzuty dotyczące głosowania na podstawie zaświadczeń o prawie do głosowania oraz głosowania po teoretycznej godzinie zakończenia wyborów, bez wskazania konkre…
Powołane przepisy
art. 82 § 1art. 321 § 3art. 82art. 322 § 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy