I NSW 255/19

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-11-20

Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Paweł Czubik, Tomasz Demendecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy oparty na zarzucie popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, bez wskazania konkretnych okoliczności wypełniających znamiona tego czynu i dowodów na ich poparcie, spełnia wymogi formalne do dalszego biegu postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dla skutecznego wniesienia protestu wyborczego nie wystarcza samo postawienie zarzutu popełnienia czynu karalnego odpowiadającego ustawowej definicji przestępstwa przeciwko wyborom. Konieczne jest podanie okoliczności wypełniających ustawowe znamiona tego czynu oraz wskazanie dowodów na poparcie twierdzeń. Protestujący nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym, a przedmiotem zarzutu mogą być wyłącznie zdarzenia, których protestujący osobiście doświadczył.
Stan faktyczny
E. K. wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP, zarzucając przestępstwo przeciwko wyborom (art. 249 pkt 2 k.k.) polegające na faworyzowaniu przez media publiczne jednego komitetu wyborczego i dyskredytowaniu innych. Protestujący domagał się stwierdzenia nieważności wyborów. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, wskazując, że działalność mediów nie może być podstawą protestu, a zarzuty nie wypełniają przesłanek protestu wyborczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 255/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący) SSN Paweł Czubik SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego E. K. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 listopada 2019 r., postanawia: pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pan E. K. pismem z dnia 25 października 2019 r. wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP przeprowadzonych w dniu 13 października 2019 r. we wszystkich okręgach wyborczych. Wnoszący protest zarzucił dopuszczenie się przez osoby odpowiedzialne w (…) S.A. za przygotowanie oraz prezentację materiałów dotyczących kampanii wyborczej do Sejmu RP przestępstwa przeciwko wyborom określonego w art. 249 pkt 2 Kodeksu karnego (Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r., Kodeks karny, t.j. Dz.U. 2019, poz. 1950 ze zm.; dalej: k.k.), mającego wpływ na wynik wyborów. 2 Wniósł o stwierdzenie nieważności wyborów do Sejmu RP przeprowadzonych w dniu 13 października 2019 r. we wszystkich okręgach z powodu faworyzowania przez media publiczne, tj. (…) S.A., Komitetu Wyborczego (…), przy jednoczesnym dyskredytowaniu innych komitetów wyborczych, ich kandydatów oraz propozycji programowych. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokurator Generalny RP przedstawiając swoje stanowisko w sprawie zasadności protestu wyborczego wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. W ocenie Państwowej Komisji Wyborczej (dalej: PKW) działalność informacyjna nadawców radiowych i telewizyjnych oraz innych mediów, w tym również nadawców publicznych, nie może być podstawą do złożenia protestu wyborczego, a zarzuty zawarte w proteście nie wypełniają żadnej z przesłanek protestu wyborczego określonych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego (Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy, t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP i Senatu RP na zasadach określonych w ustawie. Zasady wnoszenia protestów wyborczych określa ustawa Kodeks wyborczy. Rozpoznawany protest został złożony w terminie i przez uprawniony podmiot. Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. 3 W świetle art. 241 § 3 k.wyb. określającego warunki formalne protestu, osoba wnosząca protest, powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W sprawie wnoszący protest upatruje popełnienia przestępstwa objętego treścią art. 249 pkt 2 k.k. Z przedstawionych przez wnoszącego protest okoliczności nie wynika jednak, by był on adresatem wymienionych w tym przepisie działań w postaci przemocy, groźby bezprawnej czy podstępu. Dla skutecznego wniesienia protestu wyborczego nie wystarcza zaś samo postawienie zarzutu popełnienia czynu karalnego odpowiadającego ustawowej definicji jednego z przestępstw przeciwko wyborom, stypizowanych w przepisach Kodeksu karnego, ale konieczne jest podanie okoliczności wypełniających ustawowe znamiona tego czynu i wskazanie przez protestującego dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Podkreślić ponadto należy, że osoba wnosząca protest wyborczy nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym, przedmiotem zarzutu mogą być wyłącznie zdarzenia, których protestujący osobiście doświadczył. Przyjęty w Kodeksie wyborczym model protestu wyborczego polega na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej, a nie abstrakcyjnej, kontroli ważności wyborów (postanowienia Sądu Najwyższego z: 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19; 30 października 2019 r., I NSW 117/19). Z tych powodów protest nie spełniający wymogów formalnych pozostawiono bez nadawania mu dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 241 § 3 k.wyb.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 249 pkt 2art. 82 § 1art. 101 ust. 2art. 241 § 3art. 249 pkt 2 KKart. 243 § 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy