I NSW 28/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-07-11

Skład orzekający: Paweł Czubik, Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego, oparty na zarzutach dotyczących postępowań sądowych i kwestionowaniu zasad zgłaszania kandydatów, spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że protest wyborczy, który nie dotyczy przestępstw przeciwko wyborom mających wpływ na ich wynik lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania lub ustalenia wyników, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu. Zarzuty dotyczące postępowań sądowych lub kwestionowania zasad zgłaszania kandydatów wykraczają poza ustawowe podstawy protestu wyborczego. Ponadto, brak wskazania lub przedstawienia dowodów na poparcie podniesionych zarzutów stanowi uchybienie formalne skutkujące pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.
Stan faktyczny
R. P. wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego, zarzucając funkcjonariuszom publicznym popełnienie przestępstw z Kodeksu karnego oraz naruszenie przepisów Konstytucji dotyczących zgłaszania kandydatów. Protest opierał się na zarzutach dotyczących postępowań sądowych i kwestionowaniu zasad zgłaszania list kandydatów. Prokurator Generalny oraz Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wyrazili opinię, że protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 336 k.wyb.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 28/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Paweł Czubik SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca) w sprawie z protestu R. P. przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r., przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 lipca 2024 r., postanawia: pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu. Paweł Czubik Joanna Lemańska Oktawian Nawrot UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 czerwca r. (data nadania pisma w placówce pocztowej operatora wyznaczonego) R. P. wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r. podnosząc zarzut dopuszczenia się przez funkcjonariuszy publicznych przestępstw z art. 248 pkt 1 i 6, art. 249 pkt 1 i 2 oraz art. 250 k.k., poprzez: „(1) Stosowanie przemocy i groźby bezprawnej – pomawianie i dyskredytowanie fabrykowaniem fałszywych „wyroków”, aresztowanie i inne prześladowania przedstawiciela I NSW 28/24 2 organizacji społecznej (wnioskodawcy) w związku z samym podejrzeniem obsługiwania przezeń zgromadzeń lub wymiany w sieci Internet niewygodnych dla partii politycznych informacji przed wyborami – celem uniemożliwienia (wnioskodawcy) osobie działającej dla organizacji społecznej zajmującej się przestępczością państwową ujawnienia lub wskazania w procedurze wyborczej lub postępowaniu sądowym przed wyborami i w czasie wyborów wyborcom potrzeby demokratycznej kontroli sprawowania władzy publicznej w sprawach będących przedmiotem rządowej propagandy i odpowiedzialności politycznej oraz prawnej: państwowej przestępczości przeciwko dziecku i rodzinie, wymuszonych zaginięć osób małoletnich, w szczególności w sprawach „adopcji międzynarodowych” oraz „łódzkich łowców dzieci”, w czynnościach „sądowych” podejmowanych nielegalnie w Ł. przeciwko Stowarzyszeniu (S.) pod sygnaturami akt: V Ka 1624/22, Sądu Okręgowego w Łodzi, IV K 147/2, Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. (2) Przeszkadzanie przemocą, groźbą bezprawną i podstępem w odbyciu zgromadzenia poprzedzającego głosowanie, w swobodnym wykonywaniu prawa do kandydowania lub głosowania, w głosowaniu, a to poprzez niszczenie publicznego „forum” do czynności odbywania zgromadzenia oraz wymiany informacji realizowanych przed wyborami w roku 2024 za pomocą sieci Internet, dokonywane w drodze pomawiania i dyskredytowania fabrykowaniem fałszywych „wyroków”, aresztowania i prześladowania za samo podejrzenie obsługi czynności odbywania zgromadzenia oraz wymiany informacji realizowanych w sieci Internet, w szczególności przeciwko S. Wydawanie wielkich publicznych środków na niszczenie narzędzi demokratycznej deliberacji, a to poprzez produkcję treści oraz ich promocję w niedemokratycznych mediach internetowych, podczas niszczenia dostępnego organizacjom społecznym „forum” wyborczego lub „forum” publicznego w Internecie w czasie wyborów. Uniemożliwianie w czasie wyborów przekazania wyborcom gromadzonym w Internecie informacji o patologii sprawowania władzy przez partie polityczne wystawiające kandydatów w tych wyborach. (3) Nadużycia w sporządzaniu list z podpisami obywateli zgłaszających kandydatów w wyborach, a to poprzez wykluczenie (z tych) list kandydatów niezależnych od partii i organizacji politycznych, kandydatów zgłaszanych niezależnie przez wyborców na podstawie uprawnienia wyborców z art. 100 ust. 1 Konstytucji do zgłaszania kandydatów (a nie tylko do popierania zgłoszeń). Sporządzenie listy kandydatów w wyborach do Parlamentu Europejskiego z wykluczeniem kandydatów objętych uprawnieniem wyborców z przepisu art. 32 w związku z art. 100 ust. 1 Konstytucji do zgłaszania kandydatów, stanowiące pominięcie kandydatów uprawnionych w sytuacji nierównego traktowania podmiotów wskazanych tym przepisem: partii politycznych i wyborców, po przyznaniu I NSW 28/24 3 uprawnienia do tworzenia komitetu wyborczego pojedynczej partii, lecz nie pojedynczemu wyborcy i nie pojedynczej organizacji społecznej; naruszenie art. 100 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji. (4) Wykorzystanie podstępu celem nielegalnego sporządzenia list kandydatów w wyborach do Parlamentu Europejskiego – w warunkach wykluczenia kandydatów objętych uprawnieniem wyborców z art. 100 ust. 1 Konstytucji do zgłaszania kandydatów – w postaci podstępnego uzależnienia posła i kandydata od partii politycznej, powstrzymującego go od pełnienia zadań kandydackich w wyborach w służbie jawności i kontroli wyborów oraz od wskazywania wyborcom naruszeń prawa i norm demokracji” (k. 2-2 verte). Wnoszący protest wniósł o „stwierdzenie nieważności wyborów do Parlamentu Europejskiego przynajmniej w odniesieniu do kandydatów partii politycznych, którzy byli członkami partii politycznych w czasie wyborów” (k. 2 verte), a także o rozpatrzenie protestu „wraz z materiałem dowodowym w postaci akt Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, sygn. akt VIII Wo 250/24, a także wraz z dowodami z akt postępowania sądowego pod sygnaturami akt: V Ka 1624/22, Sądu Okręgowego w Łodzi, IV K 147/2, Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi” (k. 2 verte) oraz rozpoznanie protestu na posiedzeniu jawnym. W odpowiedzi na protest, pismem z 27 czerwca 2024 r., Prokurator Generalny wyraził pogląd, iż protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu. W odpowiedzi na protest, pismem z dnia 1 lipca 2024 r. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wyraził opinię, że protest powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W świetle art. 82 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408 ze zm., dalej również: „k.wyb.”), przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub z powodu naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. I NSW 28/24 4 Wnoszący protest powinien wskazać w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera te zarzuty (art. 241 § 3 k.wyb.). Niewskazanie zarzutów i dowodów jest uchybieniem formalnym protestu wyborczego, które skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu (art. 243 § 1 k.wyb.). Żaden z przedstawionych w proteście zarzutów nie dotyczy wskazanych wyżej ustawowych przesłanek do jego wniesienia. Dwa pierwsze zarzuty dotyczą w istocie postępowań sądowych prowadzonych przeciwko Stowarzyszeniu, w szczególności czynności podejmowanych przez sądy w ich toku. Czynności te prima facie nie wypełniają znamion przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu, o których mowa w relewantnych przepisach Kodeksu karnego. Kolejne dwa zarzuty sprowadzają się w istocie do kwestionowania obowiązujących, wynikających z prawa wyborczego, zasad dotyczących zgłaszania list kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego. Niezależnie od powyższego zarzuty te nie dotyczą naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Nie dotyczą one również zachowań penalizowanych w rozdziale XXXI Kodeksu karnego. Reasumując podniesione w proteście zarzuty wykraczają poza podstawy protestu wyborczego określone w art. 82 § 1 k.wyb. Niezależnie od tego wnoszący protest nie przedstawił, ani nie wskazał dowodów, które mogłyby stanowić postawę faktyczną podniesionych zarzutów, poprzestając na kontestowaniu postępowań sądowych i przepisów prawa wyborczego. Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 336 k.wyb. postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Paweł Czubik Joanna Lemańska Oktawian Nawrot [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 248 pkt 1art. 249 pkt 1art. 250 KKart. 100 ust. 1art. 32art. 31 ust. 3art. 32art. 82 § 1 pkt 1art. 241 § 3art. 243 § 1art. 82 § 1art. 336

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy