I NSW 2915/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-31
Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Antoni Bojańczyk, Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy może być wniesiony z zarzutem, że obowiązujące przepisy, na podstawie których odbyły się wybory, są niezgodne z Konstytucją?Ratio decidendi
Protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu, jeśli jego przedmiotem są obowiązujące rozwiązania ustawowe, a nie konkretne naruszenia przepisów wyborczych mające wpływ na wynik wyborów. Krytyka rozwiązań ustawowych i formułowanie zarzutów niekonstytucyjności wykracza poza przedmiot i granice protestu wyborczego, który jest niedopuszczalny w takim przypadku. Kontrola zgodności ustaw z Konstytucją odbywa się przed Trybunałem Konstytucyjnym.Stan faktyczny
P.Z. wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając, że wybory odbyły się na podstawie nielegalnie obowiązujących ustaw wyborczych oraz ustaw dotyczących Państwowej Komisji Wyborczej. Wnoszący protest podniósł, że obowiązujące przepisy nie spełniają podstawowych wymogów konstytucyjnych. Sąd Najwyższy rozpoznał protest.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 2915/20 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca) SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu wyborczego P.Z. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 lipca 2020 r., postanawia: pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 16 lipca 2020 r. P.Z. na podstawie art. 129 ust. 2 Konstytucji wniósł protesty wyborcze przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarzucając, iż cyt. „wybory, które zakończyły się w dniu 12.07.2020 r. odbyły się na podstawie nielegalnie obowiązujących ustaw wyborczych jak również nielegalnie obowiązujących ustaw dotyczących Państwowej Komisji Wyborczej (PKW)”. Jak podniósł wnoszący protest obowiązujące przepisy na podstawie których przeprowadzono wybory „nie spełniają podstawowych i koniecznych wymogów wynikających z Konstytucji”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu. Zasady wnoszenia protestów określone zostały w przepisach ogólnych art. 82 i 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 684 ze zm., dalej „k.wyb.”), oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta RP – w przepisach szczególnych art. 321-324 k.wyb i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 roku o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020 poz. 979; dalej: u.wyb. 2020) do których odsyła (w kwestii wskazania sądu właściwego do rozpoznania protestu oraz zasad jego wnoszenia i trybu rozpoznania) art. 83 k.wyb. Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zgodnie z art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Rozpatrywany w niniejszej sprawie protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu. Przedmiotem protestu nie mogą być obowiązujące rozwiązania ustawowe. Jak już wskazywał Sąd Najwyższy, krytyka rozwiązań ustawowych odnoszących się do sposobu organizacji wyborów czy przeprowadzenia głosowania i formułowanie związanych z tym zarzutów niekonstytucyjności wykracza poza przedmiot i granice protestu wyborczego, co czyni go niedopuszczalnym.
3 Kontrola zgodności ustaw z Konstytucją dokonywana jest bowiem w zupełnie innym postępowaniu, przed Trybunałem Konstytucyjnym (zob. postanowienia SN z dnia: 6 listopada 2019 r., I NSW 126/19; 28 listopada 2019 r., I NSW 127/19). Protest jako nie spełniający wymogów formalnych wynikających z art. 321 § 3 w zw. z art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb należało pozostawić bez dalszego biegu (art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb).
Powiązane orzeczenia
- I NSW 2911/20 2020-07-29Czy protest wyborczy oparty na zarzutach dotyczących konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa wyborczego, a nie na konkretnych naruszeniach przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstwach przeciwko wyborom, powini…
- I NSW 2913/20 2020-07-30Czy protest wyborczy może być wniesiony z powodu kwestionowania zgodności obowiązujących przepisów prawa wyborczego z Konstytucją?
- I NSW 3780/20 2020-07-31Czy zarzut niekonstytucyjności przepisów ustawy regulującej wybory prezydenckie może stanowić podstawę protestu wyborczego wniesionego do Sądu Najwyższego?
- I NSW 5106/20 2020-07-28Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na zarzutach dotyczących stronniczości mediów publicznych, braku debaty wyborczej, wspierania kandydata przez członków Rady Ministrów,…
- I NSW 4773/20 2020-07-28Czy protest wyborczy wniesiony przez wyborcę, który zarzuca naruszenie przepisów Konstytucji RP i kwestionuje zgodność przepisów ustawy z Konstytucją, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 82art. 321art. 15 ust. 2art. 83art. 82 § 1art. 321 § 3art. 322 § 1art. 82 § 1 pkt 2§ 1§ 3§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy