I NSW 2972/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-29

Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Leszek Bosek, Tomasz Demendecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protesty wyborcze przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które nie zawierają konkretnych zarzutów i dowodów na ich poparcie, powinny zostać pozostawione bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protesty wyborcze bez dalszego biegu, jeśli nie spełniają one wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Protestujący zobowiązani są do sprecyzowania zarzutów dotyczących przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego, a także do przedstawienia dowodów potwierdzających te zarzuty i wykazania ich wpływu na wynik wyborów. Ogólnikowe stwierdzenia i brak dowodów skutkują odrzuceniem protestu.
Stan faktyczny
Wnoszący protesty zarzucili naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego oraz ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów prezydenckich w 2020 r. Wskazywali na brak równych szans w kampanii, faworyzowanie jednego kandydata, wsparcie kampanii przez rząd, a także na pozbawienie prawa do głosowania wielu obywateli. Sąd Najwyższy rozpoznał połączone protesty na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawia protesty wyborcze bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 2972/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Leszek Bosek SSN Tomasz Demendecki w sprawie z protestów wyborczych A. S. P., A. P., J. P. przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r., pozostawia protesty bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Protesty wyborcze przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wnieśli: A. S. P. (pismem z dnia 15 lipca 2020 r.), A. P. (pismem z dnia 15 lipca 2020 r.), J. P. (pismem z dnia 15 lipca 2020 r.) – występujący dalej jako: Wnoszący protesty. W protestach tych zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 684, dalej jako: k.wyb.) oraz ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. poz. 979, dalej jako: u.wyb.2020), dotyczących organizacji wyborów oraz głosowania. Jako powód powyższych naruszeń Wnoszący protesty wskazali: brak równych 2 szans w kampanii wyborczej – z uwagi na faworyzowanie jednego z kandydatów i szkalowanie drugiego, kampanię jednego z kandydatów, wspieraną przez cały rząd i Premiera, ustalone orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, niepozwalające na zmianę fundamentalnych aspektów prawa wyborczego w ciągu 6 miesięcy przed wyborami, zakaz organizowania wyborów i zmiany prawa wyborczego podczas klęski żywiołowej, pozbawienie prawa do głosowania setek tysięcy obywateli Polski (zarówno w kraju jak i za granicą) poprzez zbyt późne wysłanie im pakietów wyborczych, jak również ich znaczne obciążenia finansowe. Stanowisko w niniejszej sprawie przedstawił Prokurator Generalny (pismo z dnia 24 lipca 2020 r.), wnosząc o pozostawienie protestu wyborczego bez dalszego biegu. Powyższe protesty zostały połączone postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2020 r. celem ich wspólnego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP na zasadach określonych w ustawie. Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. poz. 979, dalej jako: u.wyb.2020), protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 3 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. W zakresie nieuregulowanym w powyższej ustawie, na podstawie art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy ogólne, zawarte w ustawie z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 684, dalej jako: k.wyb.). Z treści art. 321 § 3 k.wyb. jednoznacznie wynika, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Treść zarzutów nie może być dowolna, lecz powinna spełniać parametrów, o których mowa w przepisie art. 82 § 1 k.wyb. 3 Zgodnie z nim, protest może być wniesiony z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Z treści tego przepisu wynika, że osoba wnosząca protest jest ponadto zobowiązana do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów. Przedmiotem protestu wyborczego jest bowiem ważność wyboru określonej osoby, a podstawę do jej zakwestionowania mogą stanowić wyraźnie wskazane przestępstwa oraz delikty wyborcze. Ich wystąpienie musi rzutować na przebieg głosowania i ustalanie jego wyników lub ustalanie wyników samych wyborów i być poparte konkretnymi dowodami, znanymi osobie wnoszącej protest, na których opiera ona swoje zarzuty. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. (art. 322 § 1 k.wyb.). W niniejszej sprawie Wnoszący protesty nie sprecyzowali, jakie dokładnie przestępstwa przeciwko wyborom zostały popełnione, ani nie przedstawili dowodów na ich popełnienie. Podobnie, nie sformułowali konkretnych zarzutów związanych z naruszeniami, do jakich miało dochodzić w trakcie przeprowadzania wyborów. Protest nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji, która wykraczałaby poza ogólnikowe, pojedyncze frazy. Wnoszący protesty nie wskazali również żadnych dowodów, które uprawdopodobniłyby podnoszone przez nich nieprawidłowości oraz ich potencjalny wpływ na wynik wyborów. Z tego względu, na podstawie przepisu art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. w zw. z art. 82 § 1 k.wyb., protest należało pozostawić bez dalszego biegu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 2art. 15 ust. 2art. 1 ust. 2art. 321 § 3art. 82 § 1art. 321art. 322 § 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy