I NSW 2993/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28

Skład orzekający: Jacek Widło, Marcin Łochowski, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opóźnienie w doręczeniu zaświadczenia o prawie do głosowania, spowodowane działaniem operatora pocztowego, stanowi podstawę do uwzględnienia protestu wyborczego przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzuty protestu wyborczego są niezasadne. Opóźnienie w doręczeniu zaświadczenia o prawie do głosowania, wynikające z działań polskiego operatora pocztowego, nie stanowi naruszenia przepisów dotyczących wydania takiego zaświadczenia przez konsula. Konsul, nie będąc organem wyborczym w rozumieniu Kodeksu wyborczego, nie ponosi odpowiedzialności za usługi pocztowe.
Stan faktyczny
A. H. złożyła protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując na uniemożliwienie jej udziału w drugiej turze wyborów z powodu opóźnionego doręczenia zaświadczenia o prawie do głosowania. Po głosowaniu w pierwszej turze za granicą, wróciła do Polski i wnioskowała o możliwość głosowania w miejscu zamieszkania. Po skreśleniu z listy wyborców za granicą, otrzymała zaświadczenie, które zostało nadane 3 lipca 2020 r. i doręczone dopiero 13 lipca 2020 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy orzekł, że zarzuty protestu wyborczego są niezasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 2993/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca) SSN Grzegorz Żmij w sprawach z protestu wyborczego A. H. przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r., wyraża opinię, że zarzuty protestu są niezasadne. UZASADNIENIE Pismem z 15 lipca 2020 r. A. H. złożyła protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując na uniemożliwienie jej udziału w drugiej turze wyborów Prezydenta RP na skutek opóźnionego doręczenia jej zaświadczenia o prawie do głosowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty protestu są bezzasadne. 2 Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020), określa ona zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm., dalej: k.wyb.). Natomiast zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zrzutów protestu może być 1) popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, 2) naruszenie przepisów k.wyb. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Ponieważ przepis art. 82 § 1 k.wyb. w odniesieniu do protestów wnoszonych przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP w 2020 r. jest stosowany „odpowiednio” (art. 1 ust. 2 u.wyb.2020), nie budzi wątpliwości, że zarzuty protestu mogą obejmować również naruszenie tych przepisów u.wyb.2020, dotyczących „głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów”, które regulują te zagadnienia w sposób szczególny wobec k.wyb. Według Kodeksu wyborczego, wyborcy przebywający za granicą i posiadający ważne polskie paszporty lub w przypadku obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi posiadający ważny paszport lub inny dokument stwierdzający tożsamość wpisywani są do spisu wyborców sporządzanego przez właściwego terytorialnie konsula (art. 35 § 1 k.wyb.). Wpisu dokonuje się na podstawie osobistego zgłoszenia wniesionego ustnie, pisemnie, telefonicznie, telegraficznie, telefaksem lub w formie elektronicznej. Zgłoszenie powinno zawierać nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL, oznaczenie miejsca pobytu wyborcy za granicą, numer ważnego polskiego paszportu a także miejsce i datę jego wydania, a w przypadku obywateli polskich 3 czasowo przebywających za granicą – miejsce wpisania wyborcy do rejestru wyborców. W przypadku obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, zgłoszenie powinno zawierać numer innego ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość, a także miejsce i datę jego wydania. Zgłoszenia można dokonać najpóźniej w 3 dniu przed dniem wyborów (art. 35 § 2 k.wyb.). Wyborca zmieniający miejsce pobytu przed dniem wyborów otrzymuje na wniosek zgłoszony pisemnie, telefaksem lub w formie elektronicznej, przed sporządzeniem spisu wyborców – na podstawie rejestru wyborców, a po sporządzeniu spisu wyborców – na podstawie spisu wyborców, zaświadczenie o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów (art. 32 § 1 k.wyb.). Zaświadczenie to wydaje urząd gminy (art. 32 § 2 k.wyb.). Przepis art. 32 § 1 stosuje się odpowiednio do wyborców przebywających za granicą i posiadających ważne polskie paszporty, z tym że zaświadczenie wydaje konsul, który sporządził spis wyborców (art. 35 § 3 k.wyb.). A. H. we wniesionym proteście wskazała, że w pierwszej turze wyborów oddała głos w P. Po powrocie do Polski 2 lipca 2020 r. złożyła wniosek o umożliwienie jej głosowania w […] obwodzie wyborczym w S., zgodnym z miejscem zamieszkania i zameldowania wnoszącej protest. Otrzymała jednak odpowiedź odmowną i informację o konieczności wcześniejszego skreślenia z listy w Konsulacie w P.. Po przesłaniu wiadomości do Konsulatu w P., A. H. otrzymała potwierdzenie skreślenia oraz przesłania na jej adres zaświadczenia o prawie do głosowania. Zaświadczenie zostało nadane 3 lipca 2020 r. w P. przesyłką poleconą priorytetową. Przesyłka została przyjęta w Polsce 9 lipca 2020 r. i w tym samym dniu umieszczona w transporcie. Przesyłkę przekazano do doręczenia 13 lipca 2020 r. Nieprawidłowości opisane przez wnoszącą protest, polegające na opieszałości ze strony polskiego operatora pocztowego, nie wskazują na to, aby doszło do naruszenia jakichkolwiek przepisów dotyczących wydania przez konsula RP w P. zaświadczenia o prawie do głosowania. Jednocześnie konsul, który nie jest zresztą organem wyborczym wymienionym w Dziale II Kodeksu wyborczego „Organy wyborcze”, nie może odpowiadać za działania polskiego operatora wykonującego usługi pocztowe. 4 Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie oraz art. 323 § 1 i 2 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 ust. 1art. 1 ust. 2art. 321 § 3art. 82 § 1art. 35 § 1art. 35 § 2art. 32 § 1art. 32 § 2art. 35 § 3art. 323 § 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy