I NSW 3054/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28
Skład orzekający: Ewa Stefańska, Paweł Czubik, Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia kampanii wyborczej przez media publiczne, w tym niezorganizowanie debaty wyborczej, mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wyborów prezydenckich na podstawie protestu wyborczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia kampanii wyborczej przez media publiczne, w tym niezorganizowanie debaty wyborczej, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności wyborów. Podstawę protestu wyborczego stanowią naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, lub przestępstwa przeciwko wyborom określone w Kodeksie karnym, które mają wpływ na wynik wyborów. Krytyka działalności telewizji publicznej w zakresie obiektywizmu lub pluralizmu może być przedmiotem odrębnego postępowania, ale sama w sobie nie realizuje znamion czynu określonego w art. 249 § 1 pkt 2 k.k. ani nie stanowi przestępstwa, o którym mowa w art. 82 § 1 pkt 1 k.wyb.Stan faktyczny
Wyborca K.N. złożył protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego poprzez niezorganizowanie debaty wyborczej w II turze wyborów przez telewizję, co miało wpływ na wynik wyborów. Sąd Najwyższy rozpoznał protest, analizując jego podstawy materialnoprawne i proceduralne. Sąd uznał, że zarzuty protestu nie mieszczą się w katalogu naruszeń stanowiących podstawę protestu wyborczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 3054/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) SSN Paweł Czubik (sprawozdawca) SSN Marek Siwek w sprawie z protestu wyborczego K.N. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE K.N. w piśmie z 16 lipca 2020 r. zarzuciła naruszenie przepisów kodeksu wyborczego poprzez niezorganizowanie przez telewizję […] debaty wyborczej w II turze wyborów, co miało wpływ na wynik wyborów i winno skutkować stwierdzeniem nieważności wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na mocy art. 129 Konstytucji RP prawo do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP przysługuje wyborcy na zasadach określonych w ustawie.
2 Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb., w myśl którego przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W zakresie kwestii proceduralnych należy natomiast podkreślić, iż według art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Całościowa analiza treści wniesionego protestu wyborczego wskazuje, że nie zostały w nim podniesione zarzuty naruszeń określonych w art. 82 § 1 k.wyb. Z art. 82 § 1 k.wyb. wynika ograniczony zakres przepisów Kodeksu wyborczego i Kodeksu karnego, których naruszenie można podnieść w proteście wyborczym i nie są one związane z prowadzeniem kampanii wyborczej, ale z przebiegiem głosowania, ustaleniem wyników głosowania lub wyników wyborów. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazywano już wielokrotnie, że ani działania podejmowane w trakcie kampanii wyborczej, ani takie, które mogły stanowić naruszenie ciszy wyborczej, nie stanowią przestępstwa przeciwko wyborom określonego m.in. w art. 249 pkt 2 k.k. Ze swej istoty odnoszą się one do okresu poprzedzającego dzień głosowania, a tym samym nie mają niezbędnego związku z czynnościami polegającymi na oddawaniu głosu w lokalu wyborczym, ani z ustalaniem wyników głosowania przez właściwe komisje wyborcze (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 20 lipca 2010 r., III SW 317/10; 10 czerwca 2015 r., III SW 36/15; 11 czerwca 2015 r., III SW 54/15; 11 czerwca 2015 r., III SW 57/15). Zatem, zarzuty dotyczące ograniczonego czasu trwania kampanii, sposobu prezentowania w mediach publicznych informacji na temat poszczególnych kandydatów czy debat wyborczych nie mogą być w żadnym razie powiązane ze znamionami przestępstwa stypizowanego w art. 249 pkt 2 k.k. Audycje telewizyjne emitowane w okresie kampanii wyborczej nie mogą bowiem zakłócać,
3 utrudniać bądź uniemożliwiać udziału w głosowaniu lub oddania głosu w dniu wyborów, czyli po zakończeniu kampanii wyborczej. Zarzut sformułowany w proteście sprowadza się w istocie rzeczy do krytyki działalności telewizji publicznej z punktu widzenia jej ustawowych zadań wynikających przede wszystkim z art. 21 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. 2019, poz. 361). Ewentualne naruszenie przez telewizję publiczną w okresie przedwyborczym zasad obiektywizmu lub pluralizmu może podlegać ocenie w odpowiednim postępowaniu przed Krajową Radą Radiofonii i Telewizji. Nie realizuje jednak – samo w sobie – znamion czynu określonego w art. 249 pkt 2 k.k. Nie stanowi przez to przestępstwa należącego do kategorii wspomnianej w art. 82 § 1 pkt 1 k.wyb. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy, na podstawie w art. 322 § 1 k.wyb., pozostawił protest bez dalszego biegu.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 3890/20 2020-07-31Czy zarzuty dotyczące sposobu prezentowania informacji przez media publiczne w kampanii wyborczej mogą stanowić podstawę do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów prezydenckich na podstawie art. 82 § 1 Kodeksu wy…
- I NSW 237/19/1 2019-11-28Czy zarzuty dotyczące sposobu prezentowania informacji w mediach publicznych w okresie kampanii wyborczej mogą stanowić podstawę do wniesienia protestu wyborczego z powodu popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, mają…
- I NSW 285/19 2019-11-21Czy zarzuty dotyczące sposobu prezentowania informacji w mediach publicznych w okresie kampanii wyborczej mogą stanowić podstawę do wniesienia protestu wyborczego z powodu popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, mają…
- I NSW 200/19 2019-11-28Czy zarzuty dotyczące sposobu prezentowania informacji w mediach publicznych w okresie kampanii wyborczej mogą stanowić podstawę do wniesienia protestu wyborczego z powodu popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, mają…
- I NSW 4153/20 2020-07-28Czy zarzuty dotyczące przebiegu kampanii wyborczej, sposobu prezentowania kandydatów w mediach publicznych oraz organizacji debat przedwyborczych mogą stanowić podstawę do wniesienia protestu wyborczego przeciwko ważnośc…
Powołane przepisy
art. 129art. 82 § 1 pkt 1art. 321 § 3art. 82 § 1art. 249 pkt 2 KKart. 21 ust. 1art. 322 § 1§ 1 pkt 1§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy