I NSW 3069/20

Sygn. akt I NSW 3069/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski SSN Grzegorz Żmij (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego R. Ś. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 16 lipca 2020 r. R. Ś. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko wyborowi A. D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie skarżącego programy i inne usługi jednostek publicznej radiofonii i telewizji w ramach jej misji publicznej nie ukazywały rzetelnie, „całej różnorodności wydarzeń”, w szczególności kampanii wyborczej kandydata R. T., co miało istotny wpływ na wynik wyborów. Wnoszący protest wskazał, że naruszony art. 21 ustawy o radiofonii i telewizji można uznać za przepis „dotyczący głosowania” w rozumieniu art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb. Zmiana preferencji wyborczych w II turze przez ok 1% wyborców oddających ważny głos, czyli ok. 225 tys. wyborców (oddanie głosu na 2 kandydata R.T., zamiast na A.D.) mogłaby zmienić wynik wyborów. Jednocześnie ponad 3 miliony wyborców oglądało w dniach 6-10 lipca 2020 r. programy informacyjne nadawane przez T. S.A., w tym wiele osób oglądało wyłącznie te programy. Z badań sondażowych wynika zaś niezbicie, że w ostatnich dniach przed II turą wyborów liczba osób niezdecydowanych na kogo oddać głos wynosiła, w zależności od sondażu, 4-7% zdecydowanych na udział w głosowaniu wyborców (co przekłada się na 800 tys. – 1.4 mln wyborców).Ponadto analizy dziennikarskie oraz zrzuty ekranów trzech telewizji informacyjnych zrobionych w tym samym momencie dowodzą niezbicie, że rzetelny przekaz na temat kampanii kandydata R. T. nie miał szansy dotrzeć do olbrzymiej grupy wyborców w sposób porównywalny choćby w najmniejszym stopniu do przekazu na temat kampanii A. D. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy R. Ś. podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu. Prawo obywatela do wniesienia protestu wyborczego wywodzi się z przepisów konstytucyjnych. Jak stanowi art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reguluje ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (t.j. Dz.U. 2020, poz. 979, zwana dalej u.wyb.2020). W zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. 2019, poz. 694 ze zm., zwanym dalej k.wyb.) (art. 1 ust. 2 u.wyb. 2020). Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej musi spełniać wymogi przewidziane w art. 82 § 1 k.wyb., aby mógł być przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy. Protest wyborczy musi być zatem wniesiony z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg 3 głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Obowiązkiem wnoszącego protest wyborczy zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego jest sformułowanie w nim zarzutów dotyczących naruszenia unormowań zawartych w tymże kodeksie, albo dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom – mające wpływ na wynik wyborów, jak też przedstawienie lub wskazanie dowodów uzasadniających te zarzuty (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2014 r., III SW 8/14, z dnia 24 czerwca 2019 r., I NSW 16/19). Sąd Najwyższy analizując wniesiony przez R. Ś. protest wyborczy doszedł do przekonania, że w istocie nie spełnia on wymogów z art. 321 § 3 k.wyb. Podniesiony w proteście zarzut oraz jego uzasadnienie sprowadzają się do przedstawienia działalności telewizji publicznej, w ocenie wnoszącego protest wykonywanej nienależycie, w kontekście misji, jaką prowadzi ona stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. 2020 r., poz. 805). Zarzut ten jednak, wbrew odmiennemu poglądowi wnoszącego protest, nie mieści się w kategorii zarzutów z art. 82 § 1 k.wyb. Naruszenie art. 21 ust. 2 ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, nie stanowi naruszenia unormowań zawartych w Kodeksie karnym lub Kodeksie wyborczym. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. i w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb. 2020.