I NSW 3488/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-29
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Leszek Bosek, Tomasz Demendecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na zarzucie możliwości podwójnego oddania głosu przez wyborcę, który nie został udowodniony, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy, jeśli został wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub nie spełnia wymogów formalnych. Zarzut dotyczący możliwości podwójnego oddania głosu musi być oparty na konkretnych dowodach, a nie na hipotezach czy doniesieniach medialnych. Protestujący musi wykazać, że konkretny wyborca głosował dwukrotnie, a nie jedynie wskazać na potencjalne ryzyko.Stan faktyczny
D.D. wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenie Kodeksu wyborczego przez ujęcie tego samego wyborcy dwukrotnie w spisie wyborców. Wnoszący protest opierał swój zarzut na hipotezie ryzyka podwójnego oddania głosu i doniesieniach medialnych, nie przedstawiając dowodów na faktyczne oddanie głosu przez kogokolwiek więcej niż raz. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 3488/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Leszek Bosek SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego D.D. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pan D. D. pismem z dnia 15 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego) wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko wyborowi A. D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W proteście zarzucił naruszenie art. 18 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. 2019, poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.) przez ujęcie w spisie wyborców dwukrotnie tego samego wyborcy. W konkluzji wniósł o podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwały stwierdzającej nieważność dokonanego w dniu 12 lipca 2020 r. wyboru Prezydenta RP. Sąd Najwyższy zważył co następuje:
2 Zasady wnoszenia protestów określone zostały w przepisach ogólnych art. 82 i 83 k.wyb. oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta RP – w przepisach szczególnych art. 321-324 k.wyb i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. 2020, poz. 979, dalej: „u.wyb.2020”). Zgodnie z art. 82 § 4 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania, a zgodnie z art. 82 § 5 k.wyb. prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu. Zgodnie z art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Odnosząc się do zarzutu umożliwienia wyborcom uprawnionym do głosowania oddania głosu w więcej niż jednej komisji podkreślić należy, że zarzut ten opiera się na ogólnym stwierdzeniu i wskazaniu, iż córka wnoszącego protest znajdowała się w spisie wyborców, pomimo wcześniejszego dopisania się do spisu wyborców właściwym dla jej miejsca aktualnego zamieszkania. Wnoszący protest nie wskazał jednak, czy jakikolwiek wyborca, w tym jego córka, głosowali więcej niż jeden raz ale swój zarzut opiera na hipotezie, że „istniało ryzyko podwójnego oddania głosu” oraz doniesieniach medialnych z tym związanych. Zgodnie z art. 26 § 10 k.wyb. spis wyborców, jest sporządzany i aktualizowany przez gminę, jako zadanie zlecone, na podstawie rejestru wyborców. Sposób sporządzania i aktualizowania spisu wyborców określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie spisu wyborców (Dz. U. 2015, poz. 5 ze zm.). Z przepisów tego rozporządzenia (art. 26 i nast. rozp.s.w.) wynika miedzy innymi, że w przypadku dopisania do spisu wyborcy na jego pisemny wniosek, gmina ma obowiązek zawiadomić gminę właściwą dla miejsca zamieszkania wyborcy, celem skreślenia go ze spisu wyborców. Jeżeli zatem, opisana sytuacja miała miejsce, to doszło do naruszenia art. 26 § 2 k.wyb.; jednakże nie miało to wpływu na wynik wyborów. Wnoszący protest nie przedstawił
3 bowiem żadnego dowodu, ani nawet nie uprawdopodobnił, iż którykolwiek wyborca głosował dwukrotnie. Podkreślić należy, że osoba wnosząca protest wyborczy nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym; przedmiotem zarzutu mogą być wyłącznie zdarzenia, których protestujący osobiście doświadczył. Przyjęty w Kodeksie wyborczym model protestu wyborczego polega na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej, a nie abstrakcyjnej kontroli ważności wyborów (postanowienie SN z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19, niepubl.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 2200/20 2020-07-31Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na zarzucie możliwości dwukrotnego oddania głosu przez wyborcę, może zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu braku dowod…
- I NSW 135/25 2025-06-18Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na zarzutach dotyczących rzekomego upolitycznienia wyborców i niewłaściwego przeliczenia głosów z tego powodu, bez przedstawienia dowodów na nar…
- I NSW 2947/25 2025-06-26Czy protest wyborczy wyborcy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie wskazuje konkretnych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom mających wpływ na wynik wyborów…
- I NSW 479/25 2025-06-18Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów na ich poparcie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 10445/25 2025-06-27Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów na ich poparcie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 18 § 3art. 82art. 321art. 15 ust. 2art. 82 § 4art. 82 § 5art. 322 § 1art. 26 § 10art. 26art. 26 § 2§ 3§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy