I NSW 3908/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-31

Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Leszek Bosek, Tomasz Demendecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo inicjujące postępowanie w sprawie protestu wyborczego, które nie zostało podpisane, może być uznane za protest wyborczy i podlega dalszemu rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pismo inicjujące postępowanie w sprawie protestu wyborczego, które nie zostało podpisane, nie może być uznane za protest wyborczy. Podpis jest podstawową cechą pisma kwestionującego wynik wyborów, stanowiącą wyraz woli jego autora. Brak podpisu uniemożliwia uznanie pisma za protest wyborczy, co skutkuje jego pozostawieniem bez dalszego biegu, bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych.
Stan faktyczny
Do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo z dnia 15 lipca 2020 r., w którym A.P. wyraziła zamiar złożenia protestu wyborczego przeciwko wyborowi Prezydenta RP. Pismo to nie zostało jednak podpisane. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu z powodu braku podpisu pod pismem inicjującym postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 3908/20 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Leszek Bosek SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego A.P. przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 lipca 2020 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo z dnia 15 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego), z treści którego wynika zamiar złożenia przez A.P. protestu wyborczego przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Pismo nie zostało podpisane. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy (a także pełnomocnikowi Komitetu Wyborczego), przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. 2 Zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reguluje ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020). Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 w zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm., dalej: k.wyb.). Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.wyb.2020, protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie. Protest wyborczy, stosownie do treści art. 323 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy rozpatruje w postępowaniu nieprocesowym, stosując w tym zakresie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego odpowiednio, z uwzględnieniem specyfiki postępowania w przedmiocie rozpoznania protestu wyborczego. Oznacza to w szczególności, że na podstawie art. 511 § 1 k.p.c., w zw. z art. 187 § 1 k.p.c. i art. 126 § 1 pkt 6 k.p.c. protest wyborczy musi zawierać podpis osoby go wnoszącej (por. postanowienia SN z 8 października 2015 r., III SW 84/15, niepubl. i z 14 listopada 2019 r., I NSW 194/19, niepubl.). Brak jest podstaw do zastosowania ogólnej regulacji wynikającej z art. 130 k.p.c., wobec szczególnego uregulowania zawartego w art. 15 u.wyb.2020 oraz art. 321-323 k.wyb., wskazujących warunki wniesienia protestu, termin wniesienia protestu oraz konsekwencje wniesienia pisma, które nie spełnia określonych tam warunków. Z tego powodu nie wzywa się osoby wnoszącej pismo, które miało stanowić protest wyborczy do uzupełnienia braków formalnych poprzez jego podpisanie. Pismo inicjujące niniejsze postępowanie w sprawie, wskazujące wnoszącą protest jako jego autorkę, nie zostało podpisane, co nie pozwala uznać go za protest wyborczy. Wszystkie regulacje odnoszące się do rozpoznania protestu, jakie znajdują się w ustawie z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego i w Kodeksie wyborczym odnoszą się do protestu faktycznie wniesionego do Sądu Najwyższego, a więc pisma określonego podmiotu kwestionującego wynik wyborów 3 z określonych powodów. Podstawową cechą takiego pisma musi więc być fakt sporządzenia przez określoną osobę, jako wyraz jej woli podważenia wyniku wyborów, a fakt ten jest niewątpliwy jedynie wówczas, gdy protest wyborczy jest podpisany. Przepis art. 323 § 1 k.wyb., stanowiący o rozpoznaniu protestu wyborczego w trybie nieprocesowym oznacza zatem, że tryb ten należy stosować w sytuacji, kiedy dochodzi już do rozpoznania sprawy zainicjowanej protestem. Zważywszy na specyfikę postępowania w przedmiocie rozpoznania protestu, nie ma podstaw do stosowania art. 130 § 1 k.p.c., który z natury rzeczy, dotyczy fazy protestu, o której mowa w art. 323 § 2 k.wyb., a nie tylko oceny, czy do wniesienia protestu w ogóle doszło. Rozwiązaniem takiej sytuacji, przewidzianym w Kodeksie wyborczym, jest pozostawienie protestu bez dalszego biegu, a więc rozstrzygnięcie tożsame z decyzją podejmowaną co do protestu faktycznie wniesionego, ale obarczonego brakami w zakresie wymogów, o jakich mowa w art. 15 ust. 2 u.wyb.2020 i art. 321-322 k.wyb. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 2art. 1 ust. 2art. 15 ust. 2art. 323 § 1art. 511 § 1 KPCart. 187 § 1 KPCart. 126 § 1 pkt 6 KPCart. 130 KPCart. 15art. 321art. 130 § 1 KPCart. 323 § 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy