I NSW 408/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-20

Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Aleksander Stępkowski, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy dotyczący rzekomego pouczania wyborców o sposobie głosowania oraz niewydania karty do głosowania do Senatu RP, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów wpływu na wynik wyborów, jest zasadny?
Ratio decidendi
Protest wyborczy jest niezasadny, jeśli nie zawiera konkretnych zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, które miały wpływ na wynik wyborów. Wnoszący protest jest zobowiązany do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów. Ogólne i abstrakcyjne stwierdzenia, bez wskazania konkretnych osób czy okoliczności, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia protestu.
Stan faktyczny
J.M. wniosła protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, zarzucając, że w komisji wyborczej pouczano wydających karty do głosowania, aby nie musieli nic skreślać, oraz że nie wydano jej karty do głosowania do Senatu RP. Sąd Najwyższy, po analizie pisma i informacji od Okręgowej Komisji Wyborczej, ustalił, że wnosząca protest potwierdziła odbiór wszystkich kart do głosowania, w tym karty do Senatu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy orzekł, że protest wyborczy jest niezasadny i pozostawił go bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 408/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Aleksander Stępkowski SSN Grzegorz Żmij w sprawie z protestu wyborczego J. M. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 grudnia 2023 r., wyraża opinię, że protest jest niezasadny. [ms] UZASADNIENIE Pismem z 23 października 2023 r. (data stempla pocztowego) J. M. wniosła protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. W uzasadnieniu wnosząca protest wskazała, że w komisji w której głosowała „byli panowie którzy uczyli wydających karty do głosowania, aby nie musieli I NSW 408/23 2 nic skreślać”. Ponadto wskazała, że nie wydano jej karty do głosowania do Senatu RP. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało uznać za niezasadny. Zgodnie z art. 242 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”), Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Powyższe przepisy znajdują zastosowanie również w przypadku wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów do Senatu (art. 258 k.wyb.). Protest przeciwko ważności wyborów może być wniesiony do Sądu Najwyższego z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Zgodnie z art. 241 § 3 k.wyb., wnoszący protest powinien sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Z treści tego przepisu wynika, że osoba wnosząca protest jest zobowiązana do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów. Sąd Najwyższy pozostawia natomiast bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający wymogów formalnych, tj. niezawierający zarzutów, które zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. mogą być podstawą kwestionowania ważności wyborów oraz w którym nie przedstawiono lub nie wskazano dowodów, na których zarzuty te byłyby oparte (art. 243 § 1 k.wyb.). W niniejszej sprawie wnosząca protest nie sformułowała zarzutów, z których wynikałoby, że doszło do popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania I NSW 408/23 3 lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Podniesione przez nią stwierdzenia, jak również powołane wnioski w zakresie weryfikacji oddanych głosów, mają charakter ogólny i abstrakcyjny. Z treści jej pisma nie sposób wyprowadzić o jakich „panów” chodzi oraz na czym miałaby polegać „nauka dotycząca nieskreślania kart do głosowania”. Ponadto z informacji uzyskanych od Okręgowej Komisji Wyborczej w S. (pismo z dnia 18 grudnia 2023 r.), wynika, że wnosząca protest potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór wszystkich kart do głosowania, w tym karty do Senatu. Natomiast w protokole głosowania w obwodzie nr […] na kandydatów na senatora w okręgu wyborczym nr […] stwierdzono, że jedna karta została pozostawiona w lokalu wyborczym (pkt IV.17). Wskazane okoliczności uprawdopodabniają prawidłowy sposób postępowania obwodowej komisji w S. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji. s.h. [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 242 § 1art. 258art. 82 § 1art. 241 § 3art. 243 § 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy