I NSW 4232/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-29

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Antoni Bojańczyk, Aleksander Stępkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy dotyczący uniemożliwienia oddania głosu w wyborach prezydenckich, które ostatecznie nie odbyły się w pierwotnie wyznaczonym terminie, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, uznając, że skoro głosowanie w pierwotnie wyznaczonym terminie nie odbyło się, nikt nie mógł zostać pozbawiony czynnego prawa wyborczego. Ponieważ wybory odbyły się w późniejszym terminie, skarżący mógł zrealizować swoje prawo wyborcze, a tym samym nie naruszono przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania. Przedmiotem protestu wyborczego jest ważność wyborów lub wyboru określonej osoby, a podstawę zakwestionowania tej ważności stanowią czyny przestępcze i delikty wyborcze rzutujące na przebieg głosowania lub ustalanie jego wyników.
Stan faktyczny
M. K. wniósł protest wyborczy, twierdząc, że uniemożliwiono mu oddanie głosu w wyborach na Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r., co pozbawiło go czynnego prawa wyborczego. Sąd Najwyższy rozpoznał protest, który dotyczył pierwotnie wyznaczonego terminu wyborów. Wybory ostatecznie odbyły się w dniu 12 lipca 2020 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu, działając na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 4232/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Bojańczyk SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu wyborczego M. K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. M. K. (dalej: Skarżący) wniósł protest wyborczy w związku z faktem, że uniemożliwiono mu oddanie głosu w wyborach zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. w głosowaniu na Prezydenta RP. W ocenie Skarżącego został tym pozbawiony czynnego prawa wyborczego. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy wyjaśnia, że instytucja protestu przeciwko ważności wyborów prezydenckich ma swoje konstytucyjne podstawy. W myśl art. 129 ust. 2 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te zostały obecnie zawarte w przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 zamieszczonych w rozdziale 10 działu I ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684, dalej: k.wyb.) oraz w odniesieniu do wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej w przepisach szczególnych art. 321-323 zamieszczonych w rozdziale 5 działu V tego aktu prawnego, do których odsyła (w kwestii wskazania sądu właściwego do rozpoznania protestu oraz zasad jego wnoszenia i trybu rozpoznania) art. 83 k.wyb. W świetle art. 82 § 2-5 k.wyb. prawo wniesienia protestu przysługuje wyborcom, których nazwiska są umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania oraz przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu. Sam protest wyborczy został zaś zdefiniowany w art. 82 § 1 k.wyb., jako protest przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby. Takie określenie protestu wyborczego koresponduje z brzmieniem powołanego wcześniej art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, a jego konsekwencją jest zawarty w punktach 1 i 2 art. 82 § 1 k.wyb. katalog zarzutów, na których można oprzeć protest. Są nimi: dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalanie wyników głosowania lub wyników wyborów, lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Reasumując, przedmiotem protestu wyborczego jest ważność wyborów lub wyboru określonej osoby, a podstawę zakwestionowania tej ważności stanowią czyny przestępcze i delikty wyborcze rzutujące na przebieg głosowania, ustalanie jego wyników lub ustalanie wyników samych wyborów. W myśl art. 321 § 1 i 3 oraz art. 322 § 1 i 2 k.wyb. również w przypadku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej protest skierowany przeciwko ważności wyborów wymaga zachowania formy pisemnej, a jego treść powinna obejmować sformułowanie zarzutów, o których mowa w art. 82 § 1 k.wyb. oraz przedstawienie lub wskazanie dowodów na ich poparcie. 3 Oceniając protest wyborczy wniesiony przez M. K., Sąd Najwyższy stwierdza, że skoro 10 maja nie odbyło się głosowanie na Prezydenta RP to oznacza to, że nikt nie mógł zostać pozbawiony czynnego prawa wyborczego, bowiem w dniu tym nie można było go zrealizować. Wybory odbyły się w dniu 12 lipca 2020 r. i wnoszący protest mógł wówczas zrealizować swoje czynne prawo wyborcze. Tym samym, nie naruszono żadnych przepisów k.wyb. dotyczących głosowania, to zaś oznacza konieczność pozostawienia protestu wyborczego bez dalszego biegu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy działając na podstawie art. 322 § 1 w związku z art. 321 § 3 oraz art. 82 § 1 k.wyb. postanowił jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 2art. 82art. 83art. 321art. 82 § 2art. 82 § 1art. 321 § 1art. 322 § 1art. 321 § 3§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy