I NSW 455/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-27
Skład orzekający: Ewa Stefańska, Paweł Czubik, Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko wyborowi Prezydenta RP spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym, w szczególności w zakresie wskazania przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, mającego wpływ na wynik wyborów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, uznając, że nie zostały spełnione wymogi formalne określone w art. 321 § 3 k.wyb. Zarzuty dotyczące braku informacji w mediach publicznych na temat kontrkandydata oraz braku pieczątek na kartach do głosowania nie zostały wystarczająco skonkretyzowane ani powiązane z przestępstwami przeciwko wyborom lub naruszeniem przepisów mającym wpływ na wynik wyborów.Stan faktyczny
J.S. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta RP, zarzucając nieprawidłowości w postaci braku informacji w mediach publicznych o kontrkandydacie oraz braku pieczątek na kartach do głosowania. Wniosła o stwierdzenie nieważności wyborów. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 455/20 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) SSN Paweł Czubik (sprawozdawca) SSN Marek Siwek w sprawie z protestu wyborczego J.S. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE J.S. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r. Protest złożono z powodu nieprawidłowości polegającej na braku informacji w mediach publicznych na temat kontrkandydata na Prezydenta RP R.T. oraz braku pieczątek na kartach do głosowania. W konkluzji J.S. wniosła o stwierdzenie nieważności wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na mocy art. 129 ust. 2 w zw. z ust. 1 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru
2 Prezydenta RP na zasadach określonych w ustawie z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (dalej: u.wyb.2020), a w zakresie nią nieuregulowanym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (k.wyb.) stosowane odpowiednio. Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb., w myśl którego przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W zakresie wymogów proceduralnych należy natomiast wskazać, iż art. 321 § 3 k.wyb. stanowi, iż wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Analiza treści wniesionych protestów wyborczych prowadzi do wniosku, że nie wskazano w nich przestępstwa określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, do jakiego miałoby dojść w związku z głosowaniem w wyborach prezydenckich, ani także żadnych przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, które miałby zostać naruszone. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazywano już wielokrotnie, że ani działania podejmowane w trakcie kampanii wyborczej, ani takie, które mogły stanowić naruszenie ciszy wyborczej, nie stanowią przestępstwa przeciwko wyborom określonego m.in. w art. 249 pkt 2 k.k. Ze swej istoty odnoszą się one do okresu poprzedzającego dzień głosowania, a tym samym nie mają niezbędnego związku z czynnościami polegającymi na oddawaniu głosu w lokalu wyborczym, ani z ustalaniem wyników głosowania przez właściwe komisje wyborcze (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 20 lipca 2010 r., III SW 317/10; 10 czerwca 2015 r., III SW 36/15; 11 czerwca 2015 r., III SW 54/15; 11 czerwca 2015 r., III SW 57/15).
3 Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że również zarzuty dotyczące sposobu prezentowania w mediach publicznych informacji na temat poszczególnych kandydatów nie mogą być w żadnym razie powiązane ze znamionami przestępstwa stypizowanego w art. 249 pkt 2 k.k. Audycje radiowe czy telewizyjne emitowane w okresie kampanii wyborczej nie mogą bowiem zakłócać, utrudniać bądź uniemożliwiać udziału w głosowaniu lub oddania głosu w dniu wyborów, czyli po zakończeniu kampanii wyborczej. Zarzut „braku pieczątek na kartach do głosowania” jest zbyt ogólny i abstrakcyjny. Zarzut winien być skonkretyzowany. Wnosząca protest nie wskazuje gdzie dokładnie posługiwano się kartami wyborczymi bez odpowiednich pieczęci, co sprawia, że nie sposób się do niego rzeczowo odnieść. Ostatecznie, należało uznać, że nie zostały spełnione wymogi formalne protestu wyborczego określone w art. 321 § 3 k.wyb., a w takiej sytuacji art. 322 § 1 k.wyb. nakazuje pozostawić protest bez dalszego biegu. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 5601/20 2020-07-27Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, oparty na zarzutach naruszenia przepisów Kodeksu karnego dotyczących przestępstw przeciwko wyborom oraz przepisów Kodeksu wyborczego, może zostać pozostawiony bez da…
- I NSW 2113/20 2020-07-27Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności nie wskazuje na naruszenie przepisów dotyczących głosowania lub ustalan…
- I NSW 184/20 2020-07-28Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 317/20 2020-07-27Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, oparty na zarzutach dotyczących przebiegu kampanii wyborczej, nierównego traktowania przez media publiczne lub potencjalnej niekonstytucyjności zmian w prawie wyborc…
- I NSW 4092/20 2020-07-30Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, który nie wskazuje naruszenia konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego lub Kodeksu karnego, ale zarzuca naruszenie Konstytucji przez zarządzenie terminu wyborów, pow…
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 82 § 1 pkt 1art. 321 § 3art. 249 pkt 2 KKart. 322 § 1§ 1 pkt 1§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy