I NSW 4774/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28

Skład orzekający: Jacek Widło, Marcin Łochowski, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w tym nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności art. 321 § 3 k.wyb. Zarzuty protestu muszą być konkretne, odnosić się do czynów określonych przestrzennie i czasowo, a także wykazywać realny wpływ na wynik wyborów. Abstrakcyjne zarzuty lub odniesienia do bliżej niesprecyzowanych zdarzeń nie mogą stanowić podstawy protestu.
Stan faktyczny
A.C. złożyła protest przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego i Kodeksu karnego. Wskazała na wykorzystanie aktualnego stanowiska Prezydenta RP w ramach agitacji wyborczej oraz rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o innych kandydatach i grupach społecznych. Sąd Najwyższy uznał protest za nieskonkretyzowany i nie spełniający wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 4774/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca) SSN Grzegorz Żmij w sprawie z protestu wyborczego A.C. przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 16 lipca 2020 r. A. C. złożyła protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie: - art. 108a § 3 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm., dalej: k.wyb.) w zw. z art. 250a § 2 k.k. przez wykorzystanie aktualnego stanowiska Prezydenta RP w ten sposób, że w ramach prowadzonej agitacji wyborczej A.D. podpisał 10 czerwca 2020 r. Kartę Rodziny i ją rozdawał, a której to wartość poprzez treści w niej zawarta jest wyższa niż wartość zwyczajowo używanych reklam lub promocji; - art. 111 § 1 k.wyb. w zw. z art. 216 i 257 k.k. przez rozpowszechnianie w prowadzonej agitacji wyborczej informacji nieprawdziwych o drugim kandydacie 2 na urząd Prezydenta RP, grupie obywateli o odmiennej orientacja seksualnej oraz o innych grupach społecznych, co miało wpływ na wynik wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020), określa ona zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 stosuje się odpowiednio przepisy k.wyb. Natomiast zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów protestu może być 1) popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, 2) naruszenie przepisów k.wyb. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Ponieważ przepis art. 82 § 1 k.wyb. w odniesieniu do protestów wnoszonych przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP w 2020 r. jest stosowany „odpowiednio” (art. 1 ust. 2 u.wyb.2020), nie budzi wątpliwości, że zarzuty protestu mogą obejmować również naruszenie tych przepisów u.wyb.2020, dotyczących „głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów”, które regulują te zagadnienia w sposób szczególny wobec k.wyb. Stosownie do art. 322 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Przepis ten odsyła do treści całego art. 321 k.wyb., a zatem do wszystkich jego jednostek redakcyjnych, czyli również do § 3 3 określającego podstawowe warunki, którym protest wyborczy powinien odpowiadać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2015 r., III SW 59/15). A. C. we wniesionym proteście wskazuje na naruszenie art. 108 a § 3 w zw. z art. 109 k.wyb. w zw. z art. 250a § 2 k.k. oraz art. 111 § 1 k.wyb. w zw. z art. 216 i 257 k.k. Naruszenia dotyczące art. 108 a § 3 w zw. z art. 109 k.wyb. oraz art. 111 § 1 k.wyb. w zw. z art. 216 i 257 k.k. nie mieszczą się w granicach zakreślonych przez art. 82 k.wyb. i nie mogą stanowić podstawy protestu wyborczego. Co do naruszenia art. 250a k.k., z którego wynika, że karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 podlega, kto udziela korzyści majątkowej lub osobistej osobie uprawnionej do głosowania, aby skłonić ją do głosowania w określony sposób lub za głosowanie w określony sposób, to również w tym zakresie protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Wnosząca protest wskazała, co prawda, że w ramach prowadzonej agitacji wyborczej urzędujący Prezydent RP podpisał 10 czerwca 2020 r. Kartę Rodziny i ją rozdawał, nadto rozdawał także „bony turystyczne” w celu pozyskania głosów wyborców. Zarzut ten jest jednak nieskonkretyzowany. Podstawą protestu wyborczego nie mogą być zarzuty o charakterze abstrakcyjnym, odnoszące się do bliżej niesprecyzowanych czynów i innych zdarzeń. Zarzut popełnienia przestępstwa musi dotyczyć czynów konkretnych osób, które to czyny powinny być jasno określone za pomocą kryteriów przestrzenno-czasowych. Tymczasem ogólne przytoczenie określonych praktyk ze wskazaniem, że mogą one wypełniać znamiona niektórych przestępstw, bez bliższego wskazania czasu, miejsca oraz osób, które miałaby się ich dopuścić w żadnej mierze nie spełnia choćby minimalnych wymogów stawianych protestowi wyborczemu. Jednocześnie wnosząca protest nie wskazuje, w jaki sposób podnoszony przez nią zarzut mógł realnie, a nie hipotetycznie wpłynąć na wynik wyborów. Z tego względu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 108a § 3art. 109art. 250a § 2 KKart. 111 § 1art. 216art. 1 ust. 1art. 1 ust. 2art. 321 § 3art. 82 § 1art. 322art. 321art. 108

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy