I NSW 4881/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28

Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Paweł Księżak, Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności nie zawiera konkretnych zarzutów popartych dowodami. Zarzuty muszą być sformułowane w sposób umożliwiający ich weryfikację i odnosić się do podstaw określonych w przepisach prawa wyborczego, a nie stanowić jedynie ogólnikowe kwestionowanie wyników wyborów.
Stan faktyczny
M.C. wniosła protest wyborczy przeciwko ważności drugiej tury wyborów prezydenckich, wskazując na "rażące uchybienia" takie jak brak dostawy pakietu korespondencyjnego czy dezinformację w rejestrze wyborców. Protest zawierał ogólnikowe zarzuty i nie był poparty konkretnymi dowodami, a jedynie załączono fotografie i wydruki wiadomości internetowych bez wskazania ich pochodzenia. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 4881/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący) SSN Paweł Księżak (sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu wyborczego M.C. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 16 lipca 2020 r. (data oddania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego) M.C. wniosła protest wyborczy w związku z zauważonymi rażącymi uchybieniami w przeprowadzeniu drugiej tury wyborów prezydenckich. Jako przykłady tych uchybień wnosząca protest wskazała: brak dostawy pakietu korespondencyjnego, dezinformację w związku z dopisaniem do rejestru wyborców w pierwszej turze wyborów, informację o braku przepisania na drugą turę wyborów dopiero w dniu 3 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 2 Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 979; dalej: u.wyb.2020) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 3 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 w zakresie w niej nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r., poz. 684 i 1504 oraz z 2020 r., poz. 568; dalej: k.wyb.). Art. 321 § 3 k.wyb. stanowi, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Relewantny z punktu widzenia niniejszej sprawy jest także art. 82 k.wyb., którego § 1 przewiduje, że przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Art. 82 § 4 k.wyb. stanowi z kolei, że protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. 3 Wobec powyższego, mając na uwadze, że art. 322 § 1 k.wyb. odsyła do treści całego art. 321 k.wyb., a zatem do wszystkich jednostek redakcyjnych tego przepisu, stwierdzić należy, iż sankcja w postaci pozostawienia protestu bez dalszego biegu dotyczy sytuacji, gdy protest pochodzi od osoby niewymienionej w katalogu podmiotów uprawnionych do dokonania tej czynności, zawartym w art. 82 § 4 k.wyb., został wniesiony z naruszeniem terminu bądź też nie spełnia wymagań formalnych stanowiących konstrukcyjne elementy protestu, określonych w art. 321 § 3 k.wyb., tj. gdy wnoszący nie formułuje konkretnych, mieszczących się w zakreślonych w art. 82 § 1 k.wyb. podstawach wniesienia protestu zarzutów oraz nie przedstawia lub nie wskazuje dowodów, na których zarzuty te opiera. Sformułowany przez wnoszącą protest zarzut – choć odnosi się do nieprawidłowości związanych z przebiegiem głosowania – to jednak ma charakter abstrakcyjny, nie został bowiem powiązany z żadnym konkretnym przypadkiem naruszenia przepisów dotyczących głosowania. Wnosząca protest w sposób ogólnikowy – a zatem także nieweryfikowalny – wskazała, że protest ma związek „z zauważonymi rażącymi uchybieniami w przeprowadzeniu drugiej tury wyborów”, nie podając jednak zindywidualizowanych okoliczności żadnego z tych przypadków. Także przedstawione przez M. C. fotografie oraz wydruki wiadomości e-mail i komentarzy zamieszonych w sieci Internet nie stanowią wiarygodnego nośnika informacji – wnosząca protest nie wskazała źródła ich pochodzenia, sposobu ich pozyskania czy wreszcie okoliczności ich wykonania. Mając na uwadze powyższe, zważywszy jednocześnie, że zarzuty, sprowadzające się w istocie do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte wyłącznie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez Państwową Komisję Wyborczą, bez przedstawienia adekwatnych dowodów, nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 82 § 1 k.wyb. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 lipca 2014 r., III SW 35/14), Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 2art. 15 ust. 2art. 1 ust. 2Art. 321 § 3art. 322 § 1art. 321art. 82Art. 82 § 4art. 82 § 4art. 82 § 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy