I NSW 4918/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-30

Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Paweł Księżak, Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstwa przeciwko wyborom, a jedynie ogólne stwierdzenia o braku spełnienia wymogów wyborów demokratycznych, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych. Wnosząca protest nie wskazała konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego ani przestępstw przeciwko wyborom, które miałyby wpływ na wynik wyborów. Zarzuty zostały sformułowane w sposób abstrakcyjny i generalny, podczas gdy celem protestu jest ochrona indywidualnych uprawnień wyborcy, co wymaga konkretnych zarzutów odnoszących się do ściśle określonej sytuacji.
Stan faktyczny
D. B. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP w 2020 r., zarzucając, że wybory nie spełniły wymogów demokratycznych, w tym wolności, powszechności, równości, bezpośredniości i tajności. Wskazała na problemy z głosowaniem obywateli za granicą, zakłócenia w punktach wyborczych, niewystarczający nadzór oraz sprzeczne komunikaty Państwowej Komisji Wyborczej. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. i w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 4918/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący) SSN Paweł Księżak SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca) w sprawie z protestu D. B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE D. B. (dalej: wnosząca protest) pismem z dnia 16 lipca 2020 r. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r., podnosząc, że „niniejsze wybory nie spełniły wymogów wyborów demokratycznych, określonych w Konstytucji III RP: nie były wolne, powszechne, równe, bezpośrednie ani tajne”, w szczególności: „wielu obywatelom RP mieszkającym za granicą uniemożliwiono wzięcie udziału w wyborach (…), funkcjonowanie głosowania na terenie RP, w innym niż automatycznie przydzielony punkt wyborczy, przebiegało często w zakłócony sposób, (…) proces głosowania odbywał się w warunkach niewystarczającego nadzoru sprawowanego nad członkami komisji wyborczej, (…) [występowały] sprzeczne komunikaty Państwowej 2 Komisji Wyborczej nt. konferencji prasowych” oraz miała miejsce „propaganda uprawiana na antenie T.”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z normą art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020), wskazana ustawa określa zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm., dalej: k.wyb.). Zgodnie z normami art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2). Wnoszący protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty (art. 321 § 3 k.wyb.). Nieprzedstawienie lub niewskazanie dowodów jest uchybieniem formalnym protestu wyborczego, które skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu (art. 322 k.wyb.). We wniesionym proteście wyborczym D. B. nie wskazała, do naruszenia których przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów mającego wpływ na wynik wyborów lub do jakiego przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników 3 głosowania lub wynik wyborów, jej zdaniem doszło. Zarzuty zostały sformułowane w sposób abstrakcyjny i generalny. W związku z powyższym podkreślić należy, że podstawowym celem protestu przeciwko ważności wyborów jest ochrona indywidualnych uprawnień wyborcy, dlatego też jego zarzuty muszą być konkretne, odnoszące się do ściśle określonej sytuacji dotyczącej danego wyborcy, a nie abstrakcyjne – dotyczące ważności wyborów w ogólności. Jedynie pośrednim celem protestu jest zapewnienie prawidłowości procesu wyborczego jako całości. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. i w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 ust. 1art. 1 ust. 2art. 82 § 1art. 321 § 3art. 322art. 322 § 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy