I NSW 54/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-06-16
Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Tomasz Demendecki, Grzegorz Żmij
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przed ogłoszeniem wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, uznając go za przedwczesny. Zgodnie z Kodeksem wyborczym, protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości. Protest wniesiony przed tym terminem, czyli przed ogłoszeniem wyników, jest niedopuszczalny.Stan faktyczny
Z. S. wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając popełnienie przestępstwa polegającego na uniemożliwieniu przeprowadzenia wyborów wyznaczonych na 10 maja 2020 r. Protest został wniesiony pismem z dnia 26 maja 2020 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że protest został wniesiony przed przeprowadzeniem wyborów i przed ogłoszeniem ich wyników.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 54/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący) SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca) SSN Grzegorz Żmij w sprawie z protestu Z. S. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 czerwca 2020 r., postanawia: pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 26 maja 2020 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) Z. S. wniósł do Sądu Najwyższego pismo oznaczone jako protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W piśmie tym zarzucił popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom polegającego na tym, że „Panowie J. K. (Prezes (…)) i J. G. (Prezes (…)) przy całkowitej bezczynności Marszalek Sejmu E. W., doprowadzili do stanu w którym przeprowadzenie wyborów Prezydenta RP wyznaczonych zgodnie z Konstytucją RP na dzień 10 maja 2020 r. stało się niemożliwe”.
2 W konkluzji wniósł o przeprowadzenia wyboru Prezydenta RP zgodnie z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684; dalej: k.wyb.) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. 2018, poz. 2188) jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Art. 322 § 1 k.wyb. stanowi z kolei, że Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 20 września 2011 r. (III SW 12/11) „protest wyborczy wniesiony z naruszeniem terminu to zarówno protest przedwczesny, czyli złożony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów, jak i protest spóźniony, czyli wniesiony po upływie tego terminu”. Zważywszy, że protest Z. S. został wniesiony przed przeprowadzeniem wyborów - stwierdzić należało, iż jest on przedwczesny i został wniesiony z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 321 § 1 k.wyb. Państwowa Komisja Wyborcza 10 maja 2020 r. podjęła uchwałę nr 129/2020 w sprawie stwierdzenia braku możliwości głosowania na kandydatów w wyborach Prezydenta RP. W uchwale tej stwierdzono, że w wyborach Prezydenta RP zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. brak było możliwości głosowania na kandydatów, a okoliczność ta jest równoważna w skutkach z przewidzianym
3 w art. 293 § 3 k.wyb. brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. W tej sytuacji, w związku z nieprzeprowadzeniem 10 maja 2020 r. głosowania na kandydatów w wyborach Prezydenta RP, Państwowa Komisja Wyborcza nie mogła dotychczas stwierdzić wyniku wyborów na Prezydenta RP (art. 317 § 1 k.wyb.), ani tym bardziej podać wyników głosowania i wyniku tych wyborów do publicznej wiadomości w formie obwieszczenia opublikowanego w „Dzienniku Ustaw” (art. 318 § 1 i 3 k.wyb.). Oceny tej nie zmienia ogłoszenie w dniu 1 czerwca 2020 r. w „Dzienniku Ustaw”, poz. 967, uchwały PKW nr 129/2020 z 10 maja 2020 r. w sprawie stwierdzenia braku możliwości głosowania na kandydatów w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W uchwale tej PKW nie podała bowiem wyników wyborów do publicznej wiadomości, czego wymaga art. 321 § 1 k.wyb. dla otwarcia terminu do wnoszenia protestów, ale stwierdziła okoliczności faktyczne w postaci braku możliwości głosowania na kandydatów w dniu 10 maja 2020 r. (§ 1). W świetle powyższego, publikacja uchwały PKW nr 129/2020 z 10 maja 2020 r. w „Dzienniku Ustaw” nie prowadzi do otwarcia terminu do wnoszenia protestów. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 30/25 2025-06-03Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony po pierwszym głosowaniu, ale przed ogłoszeniem wyników wyborów, jest dopuszczalny?
- I NSW 38/20 2020-06-03Czy protest wyborczy przeciwko wyborom Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, które nie odbyły się z powodu braku możliwości głosowania, jest dopuszczalny, jeśli został wniesiony przed podaniem wyników wyborów do publiczn…
- I NSW 50/20 2020-06-17Czy protest wyborczy wniesiony przed podaniem do publicznej wiadomości wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji gdy wybory te nie odbyły się, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
- I NSW 292/20 2020-07-28Czy protest wyborczy wniesiony przed oficjalnym podaniem wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest przedwczesny i powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 66/20 2020-07-15Czy protest wyborczy wniesiony przed ogłoszeniem wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a nawet przed ich przeprowadzeniem, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu jako przedwczesny i wniesiony z n…
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 321 § 1Art. 322 § 1art. 321art. 293 § 3art. 317 § 1art. 318 § 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy