I NSW 56/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-10
Skład orzekający: Joanna Lemańska, Grzegorz Pastuszko, Mirosław Sadowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przed podaniem wyników wyborów do publicznej wiadomości jest dopuszczalny i podlega dalszemu biegu?Ratio decidendi
Protest wyborczy wniesiony przed podaniem wyników wyborów do publicznej wiadomości jest przedwczesny i podlega pozostawieniu bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. Termin na wniesienie protestu jest terminem zawitym, a jego naruszenie, zarówno poprzez wniesienie przedwczesne, jak i spóźnione, skutkuje brakiem możliwości jego rozpoznania. Pozostawienie protestu bez biegu nie wyklucza możliwości wniesienia go ponownie po ogłoszeniu wyników wyborów, w ustawowym terminie.Stan faktyczny
K. L. wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący wyborów Prezydenta RP z 18 maja 2025 r., zarzucając oszustwo i żądając unieważnienia wyborów. Protest został złożony przed podaniem wyników wyborów do publicznej wiadomości, które miało miejsce 2 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2025 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest K. L. bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 56/25 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Pastuszko (sprawozdawca) SSN Mirosław Sadowski w sprawie z protestu K. L. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 10 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski UZASADNIENIE K. L. pismem z 29 maja 2025 r. (data nadania listu poleconego) wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy. W piśmie tym wskazał, że protest dotyczy wyborów z 18 maja 2005 r. (I tura wyborów na Prezydenta RP). Zarzucił w nim oszustwo wyborcze, wskazując, że wyniki I tury wyborów na Prezydenta RP „są zbyt absurdalne aby były prawdziwe” oraz zażądał unieważnienia wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu
I NSW 56/25 2 Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”). Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Termin określony w art. 321 § 1 k.wyb. jest terminem zawitym, zaczyna on biec od dnia, w którym wyniki wyborów zostały podane do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Treść przywołanych przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że protest złożony przed podaniem wyników wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej do publicznej wiadomości jest przedwczesny. Wskazuje na to w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy, który zajmuje stanowisko, że „protest wyborczy wniesiony z naruszeniem terminu to zarówno protest przedwczesny, czyli złożony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów, jak i protest spóźniony, czyli wniesiony po upływie tego terminu” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 września 2011 r., III SW 12/11). Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy wskazuje, że w głosowaniu w dniu 18 maja 2025 r. żaden spośród 13 kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie otrzymał więcej niż połowy głosów ważnych i – stosownie do art. 127 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 292 § 1 k.wyb. – w dniu 1 czerwca 2025 r. przeprowadzone zostało
I NSW 56/25 3 ponowne głosowanie. Oznacza to, że K. L. wniósł protest wyborczy przed dniem ogłoszenia wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej do publicznej wiadomości, a więc z naruszeniem terminu wskazanego w art. 321 § 1 k.wyb. Tym samym jego protest należy uznać za przedwczesny. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb. pozostawił protest K. L. bez dalszego biegu. Pozostawienie przedmiotowego protestu bez dalszego biegu nie oznacza, że K.L. po podaniu przez Państwową Komisję Wyborczą do publicznej wiadomości wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej, które miało miejsce 2 czerwca 2025 r., nie może w terminie wskazanym w art. 321 § 1 k.wyb. wnieść ponownie protestu wyborczego bezpośrednio do Sądu Najwyższego. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski [D.Z.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 34/25 2025-06-03Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, wniesiony przed podaniem wyników wyborów do publicznej wiadomości, spełnia warunki formalne do dalszego biegu?
- III SW 13/15 2015-05-26Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, wniesiony po pierwszym głosowaniu, ale przed ponownym głosowaniem, jest przedwczesny i powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 31/25 2025-06-03Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony przed podaniem wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą, podlega pozostawieniu bez dalszego…
- I NSW 28/25 2025-06-03Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej, wniesiony przed podaniem wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu ja…
- I NSW 50/20 2020-06-17Czy protest wyborczy wniesiony przed podaniem do publicznej wiadomości wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji gdy wybory te nie odbyły się, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 321 § 1art. 322 § 1art. 321art. 127 ust. 4art. 292 § 1art. 321 § 1§ 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy