I NSW 76/20

Sygn. akt I NSW 76/20 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Aleksander Stępkowski (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego B.R. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 12 lipca 2020 r. przy udziale 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 lipca 2020 r., pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 14 lipca 2020 r. B.R. wystąpiła z protestem wyborczym przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U., poz. 979, dalej: ustawa) polegające na niedoręczeniu pakietu wyborczego. Zdaniem wnoszącej protest doprowadziło to do pozbawienia ją „możliwości skorzystania z gwarantowanego w Konstytucji czynnego prawa wyborczego, a ponadto miało wpływ na wynik wyborów”. 2 Wnosząca protest wyjaśniła, że mimo zgłoszenia zamiaru głosowania korespondencyjnego oraz uzyskania pakietu wyborczego w I turze głosowania, nie otrzymała takiego pakietu do dnia powtórnego głosowania w dniu 12 lipca 2020 r. Okoliczność ta świadczyć ma o naruszeniu art. 5 ust. 1 ustawy, a więc przepisu „dotyczącego głosowania” w rozumieniu art. 82 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. 2019, poz. 684, dalej: k.wyb.). Wnosząca protest wskazała ponadto, że jej protest spełnia warunki wynikające z art. 82 § 1 k.wyb. Dotyczy naruszenia przepisów ustawy, na podstawie której zorganizowano i przeprowadzono głosowanie w dniu 12 lipca 2020 r. W jej ocenie naruszenie to miało wpływ na wynik wyborów. Z informacji podawanych przez media wynika bowiem, że „problem związany z brakiem doręczenia wyborcom pakietu wyborczego, zarówno w kraju jak i za granicą, nie miał charakteru jedynie jednostkowego, lecz występował na dużo szerszą skalę”. W tej sytuacji „pozbawienie znacznej części obywateli możliwości oddania głosu wpłynęło na wynik wyborów” biorąc pod uwagę przede wszystkim „niewielką różnicę głosów pomiędzy kandydatami”. Prokurator Generalny oraz Państwowa Komisja Wyborcza (dalej: PKW) przestawiając swoje stanowisko w przedmiocie protestu, wnieśli o pozostawienie go bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Protest przeciwko ważności wyborów prezydenckich ma podstawy konstytucyjne. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady te określono w art. 82 i art. 83 k.wyb. oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb. Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, 3 ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśnia się, że dowodami w sprawie z protestu wyborczego są takie środki, które świadczą o istnieniu lub nieistnieniu pewnych faktów, i które zarazem umożliwiają przekonanie, że zarzucane w proteście działanie lub zaniechanie jest przestępstwem przeciwko wyborom określonym w Kodeksie karnym albo postępowaniem sprzecznym z przepisami k.wyb. dotyczącymi głosowania, ustalania wyników głosowania i wyników wyborów (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 25 października 2011 r., III SW 22/11; 10 lipca 2019 r., I NSW 34/19; 6 listopada 2019 r. I NSW 98/19). 2. Protest B.R. nie spełnia warunków określonych w art. 321 § 3 k.wyb. ponieważ wnosząca protest nie przedstawiła, ani nie wskazała żadnych dowodów, na których miałby opierać się zarzut pozbawienia jej możliwości wzięcia udziału w głosowaniu w dniu 12 lipca 2020 r. Wnosząca protest stwierdziła jedynie, że mimo zgłoszonego zamiaru głosowania korespondencyjnego, nie otrzymała pakietu wyborczego przed głosowaniem w II turze wyborów prezydenckich. To ogólne, a jednocześnie kategoryczne stwierdzenie nie zostało jednak w żaden sposób uprawdopodobnione. Uniemożliwia to stwierdzenie, czy okoliczności wskazane w proteście miały miejsce, a przez to także wyklucza dokonanie ich ewentualnej oceny z punktu widzenia sformułowanego w nim zarzutu. Z powyższych względów, działając na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.