I NSW 86/23

I NSW 86/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Leszek Bosek SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu wyborczego G.K. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 listopada 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. [A.W.] UZASADNIENIE W dniu 18 października 2023 r. G.K., działając jako wyborca, wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r., wnosząc o stwierdzenie nieważności wyborów jako „niedemokratycznych i niezgodnych konstytucyjnie z ustrojem Rzeczypospolitej Polskiej”. W proteście G. K. podniósł zarzut „sporządzenia listy kandydujących z pominięciem wszystkich uprawnionych do kandydowania oraz umieszczenie na tej liście kandydatów demokratycznie nieuprawnionych do objęcia I NSW 86/23 2 urzędów posłów i senatorów”. Na poparcie zarzutu protestujący wskazał, że „fundamentem demokracji są dwie nieodłączne zasady wolności i równości”, „metoda demokratyczna wyborów nie posiada ani kwalifikacji majątkowej, ani partyjnej, które nadają prawo do bycia wybieranym przez wiele kadencji”, czy „demokratyczna władza ma za zadanie uchwalać prawo i sprawować władzę w interesie wszystkich obywateli i obywatelek”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy, jako niespełniający wymogów określonych w art. 241 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „Kodeks wyborczy”), należało pozostawić bez dalszego biegu. Wnoszący protest obowiązany jest sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty (art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 (art. 243 § 1 w związku z art. 258 Kodeksu wyborczego). Po pierwsze, postępowanie w sprawie protestu wyborczego ma na celu zapewnienie wyborcom ochrony prawnej przed przestępstwami i deliktami wyborczymi, które utrudniają lub uniemożliwiają im korzystanie z praw wyborczych w nieskrępowany i efektywny sposób. Przedmiotem zarzutu powinny być więc takie okoliczności (działania lub zaniechania), wskutek których tak rozumiany własny, rzeczywisty i aktualny interes prawny protestującego doznał naruszenia. Przyjęty w Kodeksie wyborczym model protestu wyborczego polega na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej kontroli ważności wyborów, natomiast brak jest podstaw prawnych do prowadzenia kontroli abstrakcyjnej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19; 30 października 2019 r., I NSW 117/19). Tymczasem protestujący na poparcie zarzutu ogranicza się jedynie do ogólnikowych stwierdzeń prezentujących jego własne poglądy dotyczące obowiązującego systemu wyborczego. I NSW 86/23 3 Po drugie, protestujący nie wskazał też żadnych dowodów na poparcie podniesionego zarzutu. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 249 pkt 2 Kodeksu karnego, kto „przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem przeszkadza swobodnemu wykonywaniu prawa do kandydowania lub głosowania, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”. Czynność sprawcza polega na przeszkadzaniu, czyli uniemożliwianiu lub utrudnianiu wykonywania prawa do kandydowania w wyborach, w więc przedstawieniu konkretnych zarzutów co do naruszenia tego prawa. Zarzut podniesiony przez protestującego jest więc nie tylko nieprawidłowo sformułowany, ale również bezzasadny. Rolą Sądu Najwyższego w trybie protestowym nie jest ani abstrakcyjne badanie legalności działań organów władzy, ani uzasadnienie zarzutów protestującego z urzędu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego orzekł, jak w sentencji. [ms] [ał]