I NSW 8905/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-26

Skład orzekający: Oktawian Nawrot, Marek Dobrowolski, Janusz Niczyporuk, Oktawiana Nawrota

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony przez podmiot nieposiadający legitymacji czynnej, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ został on wniesiony przez podmiot nieposiadający legitymacji czynnej do jego wniesienia. Zgodnie z Kodeksem wyborczym, protest taki może być wniesiony wyłącznie przez wyborcę, przewodniczącego właściwej komisji wyborczej lub pełnomocnika wyborczego. Protest wniesiony przez obserwatora społecznego, który nie należy do tych kategorii, nie spełnia warunków formalnych i podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.
Stan faktyczny
Złożono protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając potencjalne fałszerstwo wyborcze w jednej z obwodowych komisji wyborczych poprzez odwrócenie wyników głosowania. Protest został wniesiony przez podmiot wskazany jako I.C., który nie był wyborcą, przewodniczącym komisji wyborczej ani pełnomocnikiem wyborczym, lecz obserwatorem społecznym. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 8905/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący) SSN Marek Dobrowolski SSN Janusz Niczyporuk (sprawozdawca) w sprawie z protestu I.C. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, Prokurator Generalny protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 czerwca 2025 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem nadanym 13 czerwca 2025 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, które wpłynęło do Sądu Najwyższego 17 czerwca 2025 r. I.C. (dalej: „skarżący”) wniósł protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r. Skarżący wskazał, że miało miejsce potencjalne fałszerstwo wyborcze (lub pomyłki) w Obwodowej Komisji Wyborczej nr 7 w O., poprzez wpisaniu do protokołu odwróconych wyników przeliczeń głosów tj. głosy oddane na Rafała Trzaskowskiego zostały wpisane w protokole jako głosy oddane na Karola I NSW 8905/25 2 Nawrockiego, a głosy oddane na Karola Nawrockiego zostały wpisane jako oddane na Rafała Trzaskowskiego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Jak wynika z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów; 2) naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Ze wskazanego uregulowania wynika, że protest może być skutecznie wniesiony wyłącznie w określonym terminie i niedopuszczalne jest jego przywrócenie. W niniejszej sprawie protest został złożony w terminie. Stosownie do treści art. 323 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych, a niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. I NSW 8905/25 3 Stosownie do brzmienia art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Odnosząc się do powyższego Sąd Najwyższy stwierdza, że skarżący nie wskazał w jaki sposób posługiwanie się jakąś aplikacją, miałoby stanowić czyn stypizowany w XXXI rozdziale k.k. lub naruszać konkretne przepisy Kodeksu wyborczego dotyczące głosowania, ustalenia jego wyników lub wyniku wyborów. Tymczasem protest wyborczy nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, czyli stawiać ogólnych zarzutów co do hipotetycznych naruszeń prawa wyborczego. Wskazanie na hipotetyczne nieprawidłowości bez jakiegokolwiek przedstawienia lub wskazania dowodów na ich rzeczywiste zaistnienie, nie daje podstaw do zajmowania merytorycznego stanowiska przez Sąd Najwyższy. Z uwagi na wskazane okoliczności, na mocy art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Zdanie odrębne od uzasadnienia złożył SSN Oktawian Nawrot. Uzasadnienie zdania odrębnego SSN Oktawiana Nawrota złożonego do UZASADNIENIA Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2025 r., I NSW 8905/25 1. Zgadzam się z rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego, który postanowieniem z 26 czerwca 2025 r. pozostawił protest I.C. bez dalszego biegu, jednakże takie orzeczenie winno zapaść z innych przyczyn niż wskazane w uzasadnieniu. 2. Zgodnie z art. 322 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”) Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną. W art. 82 § 4 k.wyb. wskazano, że protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w I NSW 8905/25 4 jednym z obwodów głosowania. Z kolei w § 5 prawo wniesienia protestu przyznano również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu. 3. Z powyższego wynika, że jedynie ww. podmiotom przyznano legitymację czynną do wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. 4. Zarówno z uzasadnienia protestu, jak i uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2025 r. jednoznacznie wynika, że protest w niniejszej sprawie złożony został przez obserwatora społecznego, a więc podmiot, który nie posiada legitymacji do wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego też powodu Sąd Najwyższy powinien pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu. [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 82 § 1art. 321 § 1art. 323 § 1art. 322 § 1art. 321 § 3art. 82 § 4§ 1§ 3§ 4§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy