I NSW 9193/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-25

Skład orzekający: Joanna Lemańska, Grzegorz Pastuszko, Mirosław Sadowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na ogólnikowych zarzutach i hipotetycznych założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawienia dowodów, spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Ogólnikowe zarzuty, hipotetyczne założenia o nieprawidłowościach oraz brak przedstawienia dowodów uzasadniających te zarzuty, stanowią podstawę do uznania protestu za niedopuszczalny. Sąd podkreśla, że protest musi opierać się na konkretnych dowodach potwierdzających zarzuty mieszczące się w granicach bezprawności, a nie na domniemaniach czy kontestowaniu ogłoszonych wyników.
Stan faktyczny
Wnosząca protest zarzuciła fałszowanie protokołów wyborczych w II turze wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i wniosła o ponowne przeliczenie głosów. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty przedstawione w proteście były zbyt ogólne, hipotetyczne i niepoparte dowodami. Wnosząca protest nie wskazała również konkretnych obwodów głosowania ani nie wykazała, że jej imię i nazwisko znajdowało się na listach wyborców w danym okręgu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 9193/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Pastuszko SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca) w sprawie z protestu U.B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski UZASADNIENIE U.B. (dalej także: „wnosząca protest”) pismem z 16 czerwca 2025 r. (data nadania) wniosła do Sądu Najwyższego protest wyborczy dotyczący II tury wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, która odbyła się 1 czerwca 2025 r. Wnosząca protest zarzuciła fałszowanie protokołów wyborczych oraz wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z ponownego przeliczenia głosów we wszystkich OKW w całym kraju. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I NSW 9193/25 2 Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”). Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2). W nawiązaniu do przywołanych regulacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb., stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z: 11 czerwca 2015 r.; III SW 60/15; 31 lipca 2020 r.; I NSW 2027/20; 31 lipca 2020 r. I NSW 2286/20). Jednocześnie podkreśla się, że w przedmiocie protestu, o którym mowa w art. 2 § 1 k.wyb., nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z: 7 lutego 1990 r.; III SW 93/90; 5 grudnia 2007 r.; III SW 63/07; 16 lipca 2014 r., III SW 35/14). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnosząca protest, sygnalizując podejrzenie naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, które mogły mieć wpływ na wynik wyborów, zaprezentowała swoje twierdzenia w sposób zbyt I NSW 9193/25 3 ogólny i jedynie hipotetyczny. Wnosząca protest ograniczyła się bowiem do ogólnych i niesprecyzowanych – a zatem w istocie abstrakcyjnych zarzutów, które dotyczą przebiegu głosowania w Polsce. Dodatkowo Sąd Najwyższy zauważa, że wnosząca protest nie przedstawiła ani nie wskazała – mimo ustawowego wymogu – żadnych dowodów, nie wskazała obwodu głosowania, na obszarze danego okręgu wyborczego w spisie wyborców na którym było umieszczone jej imię i nazwisko Wobec powyższych ustaleń Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu. Decyduje o tym art. 322 § 1 k.wyb., z którego jasno wynika, że takie rozstrzygnięcie musi zostać wydane, m.in., jeśli protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 k.wyb. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 2art. 82 § 1art. 2 § 1art. 322 § 1art. 321art. 321 § 3§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy