I NSW 9396/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-25
Skład orzekający: Joanna Lemańska, Grzegorz Pastuszko, Mirosław Sadowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, oparty na ogólnikowych zarzutach i domniemaniach o nieprawidłowościach, bez przedstawienia konkretnych dowodów, spełnia wymogi formalne do dalszego biegu postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Protest powinien zawierać konkretne zarzuty oraz przedstawiać lub wskazywać dowody, na których się opiera. Ogólnikowe zarzuty, hipotetyczne założenia o nieprawidłowościach i brak dowodów skutkują niedopuszczalnością protestu.Stan faktyczny
J.S. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, domagając się ponownego przeliczenia głosów. Protest opierał się na twierdzeniach o nieprawidłowościach przy powoływaniu komisji i wprowadzaniu aplikacji, co miało świadczyć o nieuczciwym policzeniu głosów. Wnoszący protest nie przedstawił jednak żadnych konkretnych dowodów ani nie wskazał, których wyborów protest dotyczy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 9396/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Pastuszko (sprawozdawca) SSN Mirosław Sadowski w sprawie z protestu J. S. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski UZASADNIENIE J. S. (dalej także: „wnoszący protest”) pismem z 14 czerwca 2025 r. wniósł do protest, w ramach którego przedstawił oświadczenie następującej treści: „Mój protest ma na celu ustalenie prawdy. Domagam się, aby niezawisły i prawidłowo ukształtowany skład Sadu Najwyższego zbadał przedmiotowe zarzuty, gdyż każdy obywatel ma prawo do tego, aby jego głos był szanowany. Skoro pojawiło się tyle informacji o nieprawidłowościach, a nadto PiS oszukał przy powoływaniu komisji i oszukał wprowadzając nielegalną aplikację, to nie mam podstaw sądzić, że przedstawiciele tej partii uczciwie policzyli głosy. Wręcz przeciwnie. Te dwa fakty świadczą o tym, że mogli je policzyć nieuczciwie. Ponieważ ich przewaga w komisjach była tak dominująca, to niezbędne jest ponowne przeliczenie głosów”.
I NSW 9396/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”). Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2). Według art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W nawiązaniu do przywołanych regulacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb., stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z: 11 czerwca 2015 r.; III SW 60/15; 31 lipca 2020 r.; I NSW 2027/20; 31 lipca 2020 r. I NSW 2286/20). Jedocześnie podkreśla się, że w przedmiocie protestu, o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb., nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienie
I NSW 9396/25 3 Sądu Najwyższego z: 7 lutego 1990 r.; III SW 93/90; 5 grudnia 2007 r.; III SW 63/07; 16 lipca 2014 r., III SW 35/14). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnoszący protest, sygnalizując podejrzenie wskazanych nieprawidłowości, które jego zdaniem mogły mieć wpływ na wynik wyborów, zaprezentował swoje twierdzenia w sposób zbyt ogólny, spekulatywny i jedynie hipotetyczny, nie podając choćby jednego konkretnego przypadku tego rodzaju działań, ani też nie przedstawiając lub wskazując jakichkolwiek dowodów. Poza tym wnoszący protest nie wskazał, których wyborów tenże protest dotyczy. Wobec powyższych ustaleń Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu. Przesądza o tym art. 322 § 1 k.wyb., z którego jasno wynika, że takie rozstrzygnięcie musi zostać wydane, m.in. jeśli protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 k.wyb. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia. Grzegorz Pastuszko Joanna Lemańska Mirosław Sadowski [D.Z.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 474/25 2025-06-25Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, oparty na ogólnikowych zarzutach i domniemaniach o nieprawidłowościach, bez przedstawienia konkretnych dowodów, spełnia wymogi formalne określon…
- I NSW 10157/25 2025-06-26Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP, który nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, a opiera się na doniesieniach…
- I NSW 10446/25 2025-06-26Czy protest wyborczy dotyczący ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na ogólnikowych zarzutach o nieprawidłowościach i podejrzeniach fałszowania głosów, bez przedstawienia konkretnych dowodów, spe…
- I NSW 173/25 2025-06-16Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera zarzutów oraz nie przedstawia lub nie wskazuje dowodów na ich poparcie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego bie…
- I NSW 10369/25 2025-06-27Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 82 § 1art. 321 § 3art. 82 § 1art. 322 § 1art. 321§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy