I NSW 9636/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-25
Skład orzekający: Joanna Lemańska, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie wyborcy czynnego prawa wyborczego poprzez nieujęcie go w spisie wyborców w macierzystej obwodowej komisji wyborczej, z uwagi na jego zarejestrowanie jako wyborcy w szpitalu wojskowym, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzut protestu jest bezzasadny. Nie stwierdzono uchybień, o których mowa w art. 81 § 1 Kodeksu wyborczego, ponieważ wyborca nie wykazał, że opuścił zakład leczniczy przed dniem wyborów, co byłoby podstawą do dopisania go do spisu wyborców w macierzystym obwodzie głosowania. Brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności wyborów, gdy nie doszło do naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego.Stan faktyczny
R.Z. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, twierdząc, że został pozbawiony czynnego prawa wyborczego. Po udziale w wyborach w swojej macierzystej obwodowej komisji wyborczej, przebywał w szpitalu wojskowym. Po powrocie do domu okazało się, że jego nazwisko nie figuruje w spisie wyborców, a został zarejestrowany w szpitalu. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny uznali protest za bezzasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyraził opinię, że zarzut protestu jest bezzasadny i na podstawie art. 323 § 1 i 2 k.wyb. pozostawił protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 9636/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Joanna Lemańska SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca) w sprawie z protestu R.Z. przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 czerwca 2025 r., wyraża opinię, że zarzut protestu jest bezzasadny. Joanna Lemańska Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot [ps] UZASADNIENIE Pismem z 9 czerwca 2025 r. R.Z. wniósł do Sądu Najwyższego „wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2025”. Wnoszący protest podniósł, że w dniu 18 maja 2025 r. uczestniczył w wyborach w swojej macierzystej Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w G.. W dniach 28 – 30 maja 2025 przebywał w szpitalu wojskowym w B.. Podczas pobytu w szpitalu wnoszący protest nie podpisywał żadnych dokumentów, które nie dotyczyły stanu
I NSW 9636/25 2 jego zdrowia, nie składał również żadnych próśb i wniosków dotyczących wyborów prezydenckich. Dnia 1 czerwca 2025 r. stawił się w Obwodowej Komisji Wyborczej w G.. Wówczas okazało się, że jego nazwisko nie zostało ujęte w spisie wyborców. Wnoszący protest wskazał ponadto, że „przewodnicząca komisji ustaliła po chwili telefonicznie, że jestem zarejestrowany jako wyborca w szpitalu wojskowym w B.. Niestety, w tym dniu nie mogłem już jechać do B., aby oddać głos”. Z uwagi na powyższe, w opinii wnoszącego protest, został on pozbawiony czynnego prawa wyborczego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Najwyższego, Państwowa Komisja Wyborcza 23 czerwca 2025 r. wyraziła opinię, że protest jest bezzasadny. W stanowisku z 24 czerwca 2025 r. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu wyborczego bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”). Sąd Najwyższy za wiarygodne uznaje twierdzenia wnoszącego protest w zakresie okoliczności, których dotyczą. Niemniej jednak zauważyć należy, że zgodnie z art. 12 § 4 k.wyb. komisarz wyborczy tworzy odrębny obwód głosowania w zakładzie leczniczym, jeżeli w dniu wyborów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wyborców. Stosownie do art. 29 § 1 zd. 1 k.wyb. spis wyborców w zakładzie leczniczym sporządza się na podstawie wykazu osób, które będą w nim przebywać w dniu wyborów. Wykaz ten osoba kierująca jednostką przekazuje do urzędu gminy najpóźniej w 3 dniu przed dniem wyborów.
I NSW 9636/25 3 Z treści wniesionego protestu jednoznacznie wynika, że wnoszący protest nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia spisu wyborców w zakładzie leczniczym, w którym przebywał na 3 dni przed dniem wyborów. Zgodnie z art. 51 § 2 pkt. 3 k.wyb. okręgowa komisja wyborcza dopisuje do spisu wyborców osobę skreśloną ze spisu dla danego obwodu głosowania w związku z wpisaniem tej osoby do spisu wyborców m.in. zakładzie leczniczym, jeżeli udokumentuje, iż zakład ten opuściła przed dniem wyborów. Wnoszący protest nie podniósł, że przedstawił jakikolwiek dokument potwierdzający opuszczenie przez niego zakładu leczniczego, a zatem, że okręgowa komisja wyborcza nie dopełniła ustawowego obowiązku. Z treści protestu wynika jedynie, że przewodnicząca komisji ustaliła, że jestem on „zarejestrowany jako wyborca w szpitalu wojskowym w B.”, czego – jak wskazano wyżej – Sąd Najwyższy nie kwestionuje. Z uwagi na powyższe nie ma podstaw do uznania, że doszło do uchybień, o których mowa w art. 81 § 1 k.wyb. W związku z tym Sąd Najwyższy, na podstawie art. 323 § 1 i 2 k.wyb., wyraża opinię, że zarzut protestu jest bezzasadny. Joanna Lemańska Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III SW 44/15 2015-06-11Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących dopuszczenia wyborcy do głosowania, polegające na nierozpoznaniu wniosku o doręczenie pakietu wyborczego lub błędnym wpisaniu do spisu wyborców w szpitalu, może sta…
- I NSW 2277/20 2020-07-31Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego, polegające na błędnym wykreśleniu wyborcy ze spisu wyborców, miało wpływ na wynik wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej?
- I NSW 3684/20 2020-07-30Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących dopisania wyborcy do spisu wyborców w związku z jego pobytem w zakładzie opieki zdrowotnej, mające miejsce podczas wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, moż…
- I NSW 1739/20 2020-07-31Czy pozbawienie wyborcy możliwości głosowania w drugiej turze wyborów prezydenckich z powodu nieumieszczenia go w spisie wyborców, mimo że jego nazwisko zostało tam umieszczone z mocy prawa, stanowi naruszenie przepisów…
- I NSW 4900/20 2020-07-30Czy naruszenie przepisu art. 26 § 2 Kodeksu wyborczego, polegające na wpisaniu wyborcy do dwóch spisów wyborców, które nie miało wpływu na wynik wyborów, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wyboru Prezydenta Rze…
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 12 § 4art. 29 § 1art. 51 § 2 pkt. 3art. 81 § 1art. 323 § 1§ 4§ 1§ 2 pkt. 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy