I NSWR 1981/23

I NSWR 1981/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Dobrowolski SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu J. K. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 25 października 2023 r. J.K. wniósł protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że podczas pobierania kart do głosowania w jego komisji obwodowej nie doświadczył żadnych nieprawidłowości, jednakże składa protest w związku z pozyskanymi za pośrednictwem mediów informacjami o działaniach członków obwodowych I NSWR 1981/23 2 komisji wyborczych polegających na sugerowaniu pobrania kart do głosowania bez karty do głosowania w referendum. Skarżący zarzucił „naruszenie głosowania poprzez oddziaływanie na wolę wyborców co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy poddanej pod referendum (art. 33 w zw. z art. 2 ustawy o referendum ogólnokrajowym)”. Wnoszący protest zwrócił się o przeprowadzenie niezbędnych dowodów z opinii eksperckich z zakresu psychologii społecznej i socjologii wyborów, pozwalających na ustalenie tego typu sugestie naruszyły głosowanie referendalne i tym samym, przez zachowanie członków komisji nie doszło do wyrażenia przez obywateli polskich ich wolnej woli co do sposoby rozstrzygnięcia sprawy poddanej pod referendum w drodze głosowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.r.o. przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Jak stanowi art. 34 ust. 2 u.r.o. do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy. Stosownie do art. 241 § 3 k.wyb., wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy stwierdzić należy, iż przedmiotem protestu jest ważność referendum, a podstawę zakwestionowania tej ważności stanowią czyny przestępcze i naruszenia ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczące głosowania, ustalania wyników głosowania lub ustalania wyników samego referendum. I NSWR 1981/23 3 Ponadto z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż obowiązkiem wnoszącego protest, zgodnie z przepisami ustawy o referendum ogólnokrajowym i odpowiednio stosowanymi przepisami Kodeksu wyborczego, jest sformułowanie w nim zarzutów dotyczących naruszenia unormowań zawartych w ustawie o referendum ogólnokrajowym, albo dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum - mających wpływ na wynik wyborów, jak też przedstawienie lub wskazanie dowodów uzasadniających te zarzuty. Protest skarżącego ma charakter par excellence abstrakcyjny, albowiem jak wskazał wnoszący protest, sam nie doświadczył żadnych nieprawidłowości, jednak z doniesień medialnych dowiedział się o wadliwym postępowaniu członków obwodowych komisji wyborczych, jakie miały wystąpić na terenie całego kraju. Tymczasem protest nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, czyli stawiać ogólnych zarzutów co do potencjalnych naruszeń prawa w skali całego kraju, które nie mają żadnego związku z osobą wnoszącą ten protest. Abstrakcyjny protest jest niedopuszczalny i podlega pozostawieniu bez dalszego biegu (postanowienia Sądu Najwyższego z: 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19; 30 października 2019 r., I NSW 117/19; 5 listopada 2019 r., I NSW 132/19; 10 czerwca 2020 r., I NSW 26/20). Zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Z uwagi na abstrakcyjny charakter protestu, podlegał on pozostawieniu bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o. [ms] [ał] I NSWR 1981/23 4