I NSWR 1990/23

I NSWR 1990/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Elżbieta Karska ww sprawie z protestu T. S., przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 listopada 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 25 października 2023 r. (25 października data stempla pocztowego) T. S. (dalej: „Skarżąca”) wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r. W uzasadnieniu protestu Skarżąca stwierdziła, że 15 października 2023 r. w członkowie Obwodowych Komisji Wyborczych nie przestrzegali regulaminu i pytali wyborców, ile kart do głosowania. Takie pytanie zostało zadane również Skarżącej, co wywołało jej zdziwienie. Skarżąca podkreśliła następnie, że takich zdarzeń zaobserwowała kilka, a o kolejnych dowiedziała się z telewizji. I NSWR 1990/23 2 Prokurator Generalny w odpowiedzi na protest pismem z 24 listopada 2023 r. wyraził opinię o zasadności zarzutu dotyczącego wydawania kart referendalnych, jednak nie mającego wpływu na wynik referendum. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego określa ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów u.r.o. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany ustawą przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepublikowane). Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1, protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przepis art. 243 § 1 k.wyb. odsyła do treści całego art. 241 k.wyb., a zatem do wszystkich jednostek redakcyjnych tego przepisu. Należy zatem stwierdzić, że wynikająca z normy prawnej zawartej w art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb. sankcja w postaci pozostawienia protestu bez dalszego biegu dotyczy sytuacji, gdy protest pochodzi od osoby niewymienionej w katalogu podmiotów uprawnionych do dokonania tej czynności, zawartym w art. 82 § 3 k.wyb., lub został wniesiony z naruszeniem terminu przewidzianego w art. 241 § 1 k.wyb., bądź też nie spełnia wymagań I NSWR 1990/23 3 formalnych stanowiących konstrukcyjne elementy protestu, określonych w art. 241 § 3 k.wyb., tj. gdy wnoszący nie formułuje zarzutów oraz nie przedstawia lub nie wskazuje dowodów, na których opiera swoje zarzuty (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2015 r., III SW 119/15). W pierwszej kolejności zważyć należy, że Skarżąca nie domaga się stwierdzenia przez Sąd Najwyższy nieważności referendum zarządzonego na dzień 15 października 2023 r. Już tylko z tej przyczyny protest Skarżącej winien być pozostawiony bez dalszego biegu, skoro brak w nim niezbędnego elementu, konstytuującego i stanowiącego istotę protestu przeciwko ważności referendum, jakim jest żądanie stwierdzenia jego nieważności. Skarżąca w treści protestu, powołuje się natomiast na zachowania członków Obwodowych Komisji Wyborczych. Zważyć przy tym należy, że nieprawidłowości takie, o ile rzeczywiście miały miejsce nie zostały wykazane. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na ich potwierdzenie, uchybiając tym samym obowiązkowi wynikającemu z art. 33 ust. 1 u.r.o. w zw. z art. 241 § 3 i art. 243 § 1 k.wyb. Z powyższych względów, na podstawie art. 34 ust. 2 u.r.o. w zw. z art. 243 § 1 k.wyb. postanowiono o pozostawieniu protestu bez dalszego biegu. [SOP] [ms]