I NSWR 2111/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-29

Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Aleksander Stępkowski, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, ani nie wskazuje dowodów na ich poparcie, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w przepisach Kodeksu wyborczego i ustawy o referendum ogólnokrajowym, w szczególności nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników lub wyniku referendum, ani nie przedstawia lub nie wskazuje dowodów na ich poparcie, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania skarżącego w formułowaniu zarzutów ani poszukiwaniu dowodów.
Stan faktyczny
A. Ś. złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z dnia 15 października 2023 r., domagając się stwierdzenia jego nieważności. Jako podstawę protestu wskazał, że został zapytany przez członka komisji, czy wydać mu kartę do głosowania w referendum. Sąd Najwyższy uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest A. Ś. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z dnia 15 października 2023 r. bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

I NSWR 2111/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Aleksander Stępkowski SSN Grzegorz Żmij w sprawie z protestu A. Ś. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r. przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 listopada 2023 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 25 października 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) A. Ś. (dalej: „skarżący”) złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., domagając się stwierdzenia nieważności referendum przeprowadzonego w obwodowej komisji wyborczej nr [...] w J.. Skarżący wskazał, że 15 października 2023 r., biorąc udział w referendum, został zapytany przez członka komisji, czy wydać mu również kartę do głosowania w referendum. I NSWR 2111/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm.; dalej: „u.r.o.”) protest przeciwko ważności referendum może być oparty wyłącznie na podstawie zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Jak stanowi art. 34 ust. 2 u.r.o. do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm.; dalej: „k.wyb.”). Stosownie do art. 241 § 3 k.wyb., wnoszący protest powinien w sposób niebudzący wątpliwości sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy stwierdzić należy, iż przedmiotem protestu jest ważność referendum, a podstawę zakwestionowania tej ważności stanowią czyny przestępcze i naruszenia ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczące głosowania, ustalania wyników głosowania lub ustalania wyników samego referendum. Z przytoczonych przepisów wynika, iż obowiązkiem wnoszącego protest, zgodnie z przepisami ustawy o referendum ogólnokrajowym i odpowiednio stosowanymi przepisami Kodeksu wyborczego, jest sformułowanie w nim zarzutów dotyczących naruszenia unormowań zawartych w ustawie o referendum ogólnokrajowym, albo dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum - mających wpływ na wynik, jak też przedstawienie lub wskazanie dowodów uzasadniających te zarzuty. Wnoszący protest, w ocenie Sądu Najwyższego, nie wskazał żadnej okoliczności, która uprawdopodabniałaby istnienie nieprawidłowości podczas przeprowadzonych wyborów. Sąd Najwyższy analizując wniesiony protest doszedł do przekonania, że nie spełnia on wymogów z art. 241 § 3 k. wyb. w zw. z art. 34 I NSWR 2111/23 3 ust. 1 u.r.o. Skarżący we wniesionym proteście nie sformułował jakichkolwiek zarzutów naruszenia ustawy o referendum ogólnokrajowym lub popełnienia przestępstwa, a także nie przedstawił i nie wskazał jakichkolwiek dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Podkreślić przy tym należy, że nie jest rolą Sądu Najwyższego zastępowanie skarżącego w formułowaniu lub domniemywaniu możliwych do podniesienia zarzutów oraz wskazywanie lub poszukiwanie potencjalnych dowodów. Zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Z uwagi na fakt, iż protest skarżącego nie zawiera zarzutów i dowodów, podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 33 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241 § 3art. 34art. 243 § 1art. 241§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy