I NSWR 500/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-21

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Tomasz Demendecki, Elżbieta Karska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie dotyczy zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ zarzuty przedstawione przez skarżącą nie mieściły się w przedmiocie protestu określonym w art. 33 ust. 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym. Skarżąca przedstawiła ogólne rozważania dotyczące przebiegu referendum i subiektywne odczucia, nie załączając dowodów na popełnienie przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenie przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników lub wyniku referendum.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła do Sądu Najwyższego petycję przeciwko ważności referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r., twierdząc, że wybory zostały sfałszowane, a referendum zmanipulowane. Wskazała na rzekome nieprawidłowości w wydawaniu kart referendalnych i głosowaniu po godzinie 21:00. Sąd Najwyższy rozpoznał protest, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o referendum ogólnokrajowym i Kodeksu wyborczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

I NSWR 500/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Elżbieta Karska w sprawie z protestu J.M., przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 listopada 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 24 października 2023 r. (data stempla pocztowego) J. M. (dalej: „Skarżąca”) wniosła do Sądu Najwyższego petycje przeciwko ważności referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r. W uzasadnieniu petycji Skarżąca stwierdziła, że jest osobą uprawnioną do udziału w wyborach powszechnych i referendach. W głębokim przeświadczeniu Skarżącej jest, że wybory do Sejmu i Senatu Rzeczpospolitej Polskiej 15 października 2023 r. zostały sfałszowane, a referendum zmanipulowane. W lokalach Okręgowej Komisji Wyborczej nie wydawano kart referendalnych, pytano biorących udział w referendum o liczbę wydania kart: „Ile kart wydać?” oraz doprowadzono do sytuacji głosowania po godz. I NSWR 500/23 2 21, pomimo braku przedłużenia przez Państwową Komisję Wyborczą godzin głosowania. W ocenie Skarżącej wiele lokali wyborczych było też czynnych po godz. 21, a niektóre nawet do 3 w nocy. Nikt nie zabezpieczył osób zgromadzonych w kolejkach, a ilość chcących zagłosować stale rosła. Wszystkie te okoliczności świadczą w ocenie Skarżącej o popełnianiu przestępstwa przeciwko wyborom i naruszenia przez właściwy organy wyborcze przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego określa ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów u.r.o. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany ustawą przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepublikowane). Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1, protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Zgodnie z art. 242. § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym. Warunki pisma procesowego zostały zaś ujęte w art. 125 i nast. k.p.c. I NSWR 500/23 3 W rozpoznawanej sprawie zarzuty przedstawione przez Skarżącą nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 33 ust. 1 u.r.o., bowiem nie dotyczą dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów tej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Skarżąca we wniesionej petycji przedstawia bowiem ogólne rozważania dotyczące przebiegu referendum oraz jej subiektywne odczucia z tym związane. Nie załącza też żadnych dowodów, które świadczyłyby o popełnieniu przestępstwa przeciwko referendum ustalenia wyników głosowania lub jego wyniku. Z powyższych względów, na podstawie art. 34 ust. 2 u.r.o. w zw. z art. 243 § 1 k.wyb. postanowiono o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 33 ust. 1art. 34 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241art. 242art. 125art. 243 § 1§ 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy