I NWW 126/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-06-03

Skład orzekający: Adam Redzik, Leszka Bieleckiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który obejmuje zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego, w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie jest właściwa do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, który obejmuje zarzut braku niezależności sądu lub niezawisłości sędziego. W świetle wyroku TSUE w sprawie C-204/21R, takie wnioski powinny być rozpoznawane na zasadach ogólnych, według właściwości wynikającej z przepisów proceduralnych, a nie na podstawie przepisów wyłączających właściwość tej Izby. Obowiązkiem każdego sądu krajowego jest stosowanie prawa Unii Europejskiej i zapewnienie ochrony uprawnień wynikających z tego prawa.
Stan faktyczny
Ubezpieczony złożył wniosek o uchylenie postanowień Sądu Najwyższego oraz o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, podnosząc zarzut braku niezależności sądu. Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznał te wnioski. W uzasadnieniu wskazano na wyrok TSUE kwestionujący właściwość tej Izby w sprawach dotyczących zarzutów braku niezależności sędziego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wnioski do rozpoznania Sądowi Najwyższemu – Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 126/24 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie z powództwa W. S. przeciwko Zakładowi Emerytalno-Rentowemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie o wysokość emerytury i renty inwalidzkiej na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30 grudnia 2022 r. sygn. akt III AUa 108/22, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 3 czerwca 2024 r., w przedmiocie wniosków z 9 kwietnia 2024 r. o uchylenie postanowień Sądu Najwyższego z 3 i 17 stycznia 2024 r. wydanych w sprawie I USK 196/23 oraz o wyłączenie od rozpoznania sprawy I USK 196/23 SSN Leszka Bieleckiego, stwierdza swoją niewłaściwość i wnioski przekazuje do rozpoznania Sądowi Najwyższemu - Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. UZASADNIENIE Wnioskiem z 9 lutego 2024 r. W. S. wniósł na podstawie art. 359 § 1 k.p.c. o uchylenie postanowień Sądu Najwyższego z 3 i 17 stycznia 2024 r. wydanych w sprawie I USK 196/23 oraz na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. i art. 48 § 1 k.p.c. o wyłączenie od rozpoznania sprawy I USK 196/23 SSN Leszka Bieleckiego. I NWW 126/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. w sprawie C-204/21R zakwestionowano, przewidzianą w art. 26 §§ 2, 4-6 oraz art. 82 §§ 2-5 ustawy o Sądzie Najwyższym, wyłączną właściwość Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w sprawach z wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, jako niezgodną z prawem Unii Europejskiej. Mając na uwadze, że każdy sąd krajowy, w tym Sąd Najwyższy, jako organ państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ma obowiązek (art. 4 ust. 3 TUE) stosować podlegające bezpośredniemu stosowaniu prawo Unii i zapewnić ochronę uprawnień wynikających z tego prawa dla jednostek, przyjąć należy, że rozpoznawanie wniosków i oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, w tym również obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, powinno się odbywać na zasadach ogólnych, według właściwości wynikającej z przepisów proceduralnych. Mając na uwadze wyrok TSUE z 5 czerwca 2023 r. oraz wskazaną we wniosku podstawę prawną, należało uznać, że Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie jest właściwy do rozpoznania wniosku pełnomocnika ubezpieczonego o wyłączenie od rozpoznania sprawy I USK 196/23 SSN Leszka Bieleckiego, który to wniosek podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ogólnych. W powyższych okolicznościach, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. w zw. z art 200 § 14 k.p.c. stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wnioski Sądowi Najwyższemu – Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z właściwością. [SOP] [ms] I NWW 126/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 359 § 1 KPCart. 49 § 1 KPCart. 48 § 1 KPCart. 26art. 82art. 4 ust. 3art. 39821 KPCart. 391 KPCart 200 § 14 KPC§ 1§ 2§ 14

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy